„Ambassade VS eind 2019 verhuisd”

De Amerikaanse president Mike Pence (l.) maandag met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu (r.). beeld AFP, Ariel Schalit

De Verenigde Staten zullen voor het einde van 2019 hun ambassade in Jeruzalem openen. Dat zei de Amerikaanse vicepresident, Mike Pence, maandag in de Knesset. De Amerikaanse ambassade staat nu nog in Tel Aviv.

President Donald Trump erkende op 6 december Jeruzalem als hoofdstad van Israël. Palestijnse leiders zeiden daarop dat de VS niet meer kunnen dienen als bemiddelaar bij het vredesproces. Pence benadrukte maandag in warme bewoordingen de band tussen het Joodse volk en Jeruzalem.

Pence arriveerde zondagavond in Jeruzalem, na een bezoek aan Egypte en Jordanië. Hij maakte in die landen duidelijk dat zijn regering niet wil tornen aan de status quo van de heilige plaatsen en dat Trumps erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël niets zegt over de grenzen van de stad. Israël en de Palestijnen moeten deze bepalen bij onderhandelingen.

De Amerikaanse vicepresident onderstreepte verder nog eens dat de VS voor een tweestatenoplossing zijn, als Israëliërs en Palestijnen die accepteren.

De Israëlische oud-ambassadeur in Washington Zalman Shoval noemt het bezoek van Pence aan Israël van groot belang omdat een vicepresident een belangrijke functie kan vervullen in het beleid en de besluitvorming in de VS. „Bij alle verklaringen die hij als vicepresident aflegde, bleek hij een sterke bondgenoot van Israël.”

De gesprekken die Pence de afgelopen dagen voerde in Egypte, Jordanië en Israël waren volgens Shoval bedoeld om de Amerikaanse politiek in het Midden-Oosten en de Israëlisch-Palestijnse kwestie zo duidelijk mogelijk te maken. „Hij doet dat met het gezag dat hij als vicepresident van de VS heeft.”

Volgens Shoval zijn de Amerikanen „vastbesloten om vooruitgang te boeken als dat mogelijk is.” Of dat lukt is echter onzeker, omdat de Palestijnen vinden dat de VS geen bemiddelaarsrol meer kunnen vervullen. De Palestijnen zullen doorgaan met de poging om erkenning te krijgen bij de VN en andere organisaties. Maandag riep de Palestijnse president Abbas in Brussel de EU-lidstaten nog op om „de staat Palestina” te erkennen, met Jeruzalem als hoofdstad.

Het bezoek van Pence verliep niet helemaal zoals gewenst. Zo weigerden de Palestijnse autoriteiten en leiders van Arabische kerken hem te ontvangen.

Parlementariërs van de Gezamenlijke Arabische Lijst verstoorden de speech van Pence in de Knesset maandagavond kort. Ze hielden borden omhoog met de tekst ”Jeruzalem is de hoofdstad van Palestina”. Daarop werden ze de zaal uitgezet. Pence reageerde ontspannen en prees de „levendige democratie” in het land.

De Gezamenlijke Arabische Lijst stelde voorafgaand aan de speech van Pence in een verklaring dat de VS nooit een eerlijke bemiddelaar zijn geweest in het Midden-Oosten. „De regering-Trump heeft echter alle regels verbroken en is een supporter geworden van de Israëlische rechtervleugel en de kolonisten.” Knessetlid Yusef Jabareen noemde de speech van Pence „een eerloze ondersteuning van annexatie, kolonisatie en aanhoudende bezetting van Palestina.”