Dr. Van der Stoep: „Werk moet zin hebben”

Dr. Jan van der Stoep. beeld RD
4

Zinloos werk moet als kwaad worden benoemd, vindt dr. Jan van der Stoep. „Werk is een kwaad als het leidt tot een vorm van slavernij waarvan de werkenden zelf de betekenis niet zien.”

De lector bezieling en professionaliteit aan de Christelijke Hogeschool Ede sprak zaterdagmorgen tijdens het minisymposium ”Geloofwaardig werk”. De bijeenkomst, die was georganiseerd door het focusteam van de Sint Joriskerk, trok ongeveer vijftig bezoekers naar het koor van het historische kerkgebouw in de Amersfoortse binnenstad.

Van der Stoep zei in zijn lezing dat zinloosheid in het werk als kwaad benoemd moet worden. Hier openbaart zich, aldus de lector, een verschil met niet-christenen. „Christenen die leven vanuit het idee dat God de Schepper is van het leven, denken anders dan mensen die hun uitgangspunt in de evolutie nemen. Werk is kwaad als het leidt tot slavernij: als het zo is georganiseerd dat je de betekenis ervan niet meer ziet, bijvoorbeeld bij het invullen van bepaalde formulieren.”

Hij krijgt in zijn werk regelmatig te maken met mensen die er vooral op uit zijn om hun targets te halen en “een slaaf van de systemen” worden. Dat vindt hij fout. „Werk moet zin hebben.”

Van der Stoep wees ook op het andere uiterste. Hij stelde dat voor veel mensen het werk tegenwoordig het enige is waaraan ze zin ontlenen, als voor hen de kerk, het gezin en de buurt als bronnen van zingeving zijn weggevallen. „Het werk kan een vorm van zelfverwerkelijking, een afgod, worden. Als het niet lukt op het werk, voelt men zich mislukt als mens. Hier openbaart zich het kwaad.”

„Christenen weten dat werk betekenis heeft. Het alledaagse leven is belangrijk. We doen het tot eer van God. De hoop op een betere wereld houdt niet van het werk af maar zet aan tot handelen. Als Christus terugkomt op de aarde, moeten we vooraf de handen uit de mouwen steken. Als we hopen op een betere wereld werken we eraan, al geef je de controle uit handen”, zo zei Van der Stoep.

Liefde is voor een christen belangrijk, maar er is een valkuil, waarschuwde dr. Van der Stoep. „Christelijke organisaties hebben er soms moeite mee om grenzen te stellen. Die zijn echter nodig, zodat mensen weten waar ze aan toe zijn.”

Prof. dr. Govert Buijs, bijzonder hoogleraar politieke filosofie en levensbeschouwing aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, wees op de overwaardering van de materie in deze samenleving. Hij constateerde dat het erop lijkt dat de economie vastloopt en dat er een burn-out samenleving wordt gecreëerd. Dat wordt volgens hem onder andere veroorzaakt doordat de mensen steeds harder moeten werken en de ontspanning “om de volgende hoek” ligt.

Hij pleitte voor een herwaardering van de arbeid. Niet de materie moet voorop staan maar de mens en het dienstbaar zijn, aldus de hoogleraar. „We moeten op weg naar een economie van de vreugde.”

IZB-Focus

De hervormde gemeente van de Sint Joriskerk is een van de gemeenten die meedoet met het IZB-Focustraject. Daarmee wil de IZB, vereniging voor zending in Nederland, gemeenten ondersteunen bij hun missionaire roeping.

Op dit moment nemen 25 kerkelijke gemeenten deel, zegt ds. N. J. M. Goedhart, teamleider van IZB-Focus. „Daarnaast oriënteert een twintigtal gemeenten zich. Mogelijk beginnen zij in het najaar met het traject.”

Focus biedt volgens hem een diepgaande bezinning op missionair gemeentezijn dat begint bij het eigen geloof. „Van daaruit proberen we iets te doen aan de schroom die er is bij veel gemeenteleden om anderen uit te nodigen. Het minisymposium over geloof en werk past hier goed bij. Christenen moeten hun werk goed en verantwoordelijk doen. Als ze vragen krijgen, moeten ze uitleg kunnen geven over wat hen drijft en niet wijzen met het vingertje.”