Pater voelt zich thuis tussen calvinisten
AMSTERDAM – De reformatorische wijsbegeerte trekt niet alleen protestanten aan. Deze week bezoekt ook een rooms-katholieke priester uit Oostenrijk de conferentie in Amsterdam.
In zijn habijt is Edmund Waldstein een wat aparte verschijning op de internationale conferentie over reformatorische wijsbegeerte. Hij en een Russisch-orthodoxe bezoeker zijn de enige bezoekers in een pij.
Toch voelt Waldstein zich thuis. „Ik dacht altijd dat calvinisten uitgingen van het sola gratia, dus dat de natuur niet meetelde. Maar hier zie ik hoe de hele schepping geheiligd wordt. Dat was dus blijkbaar een karikatuur. Bij nader inzien is er meer overeenkomst tussen de reformatorische filosofie en de scholastiek.”
Waldstein, die vorige maand tot priester werd gewijd, werd in 1983 in Rome geboren als zoon van een Oostenrijkse vader en een Amerikaanse moeder. Zijn familie woont nog in Florida. Maar hij besloot vijf jaar geleden te emigreren naar een cisterciënzerklooster in Wenen. „Tijdens mijn gymnasiumperiode in Oostenrijk had ik dit leren kennen.”
De kans dat hij er ooit weer weggaat, is klein. „Wij leggen een belofte van stabiliteit af dat we ons klooster niet meer verlaten, tenzij met een grondige reden en na toestemming van de abt.”
Waarom reist u vanuit Oostenrijk naar deze conferentie?
„Aan de universiteit van Wenen werk ik momenteel aan een proefschrift over Thomas van Aquino en de scheppingsorde. Bij die studie hoort ook dat je diverse conferenties bezoekt. Toen ik de aankondiging van deze bijeenkomst, met als thema ”De toekomst van de scheppingsorde” zag, wilde ik dit wel eens meemaken.
Over het algemeen ben ik trouwens het liefst in het klooster. Daar leiden we een heel geordend leven, met 2,5 tot 3 uur per dag gezamenlijk gebed. Verder doen we veel persoonlijke meditatie. Daartussendoor is er nog tijd voor de studie.”
Levert u ook een bijdrage aan het congres?
„Ik bied een korte presentatie aan over mijn onderzoek. Daarin werk ik uit dat de orde het ”telos”, de uiteindelijke reden, voor de schepping was.
Thomas beschouwde de orde als het hoogste in het universum. De schepping als zodanig was „zeer goed”, zoals Genesis 1 zegt, maar de structuur erin was het allerbest. Die orde is de spiegel van Gods glorie.
De Bijbel leert ook de werkelijkheid van de zonde. Die overschaduwt natuurlijk ook de scheppingsorde, maar vernielt deze niet. God laat de zonde toe, om in de verlossing zelfs nog iets beters te laten zien.”
Wat neemt u van deze conferentie mee naar huis?
„Als christenen voelen we ons vaak alleen. Hier maakte ik zomaar kennis met een christelijke denkschool die eerder onbekend voor me was. Het is nog niet zo erg als ik dacht.”
Dit is het tweede van drie interviews met bezoekers van de conferentie over reformatorische wijsbegeerte in Amsterdam.