Recensie: Herinneringen aan Willem Hendrik Zwart

Willem Hendrik Zwart was een leven lang organist van het volk, organist van de kerkelijke gemeente. Hij was er om de mensen te laten zingen, juichend of smekend, met alles wat daar tussen kan zitten. Want dáár was hij organist voor geworden en daar was volgens hem een orgel in eerste instantie voor gebouwd, om mensen tot zingen te bewegen. En dat lukte Zwart in de Kamper Bovenkerk altijd buitengewoon goed.

In dat beeld passen zijn bekende koraalbewerkingen, zoals die over de Psalmen 25 en 43 en over ”Op bergen en in dalen”. Op de WHZ-herdenking in april werd daarnaast ook de vinger gelegd bij Zwarts zoektocht naar nieuwe, eigentijdse idiomen, waarmee hij zich toch niet van de kerkgangers heeft vervreemd.

De nieuwe cd ”Herinneringen aan Willem Hendrik Zwart” opent met de fantasie over ”Het Gebed des Heeren”, waarin Zwart zijn beproefde pastorale verhaal vertelt (gespeeld door Everhard Zwart, die het smeltend mooi in de ruimte zet). De ”Toccata over Psalm 146”, waarmee de cd afsluit, laat horen waar Zwart in zijn zoektocht naar nieuw idioom uitkwam: een wervelende toccata, explosief en vol dynamiek gespeeld door Zwarts leerling Daniel Rouwkema, die al die nootjes helemaal in stijl uit de toetsen tikt.

De cd bevat nog meer werk van Zwart, zoals Trio over Psalm 36, variaties over de Avondzang en de Toccatine ”De Heer is God en niemand meer” en een voorspel met koraal over Psalm 6. De rest van de schijf wordt gevuld met werk van onder anderen Brosig, Gabriel-Marie, Hesse en Lavaillée-Smith. Nergens wordt er gezeurd of gemierd. Dit is een waardig eerbetoon aan WHZ, ambassadeur van de Bovenkerk.

Herinneringen aan Willem Hendrik Zwart – Everhard Zwart en Daniel Rouwkema, Hinszorgel Bovenkerk Kampen; JQZ Muziekproducties (JQZ 98060); € 17,50; bestellen: www.everhardzwart.nl

Allegro vivace - Fuga, uit: Fantasie voor vier handen (A.F. Hesse)

Everhard Zwart en Daniel Rouwkema, orgel

Scherzo (A. Lavailée-Smith)

Everhard Zwart, orgel

Toccata Psalm 146 (W.H. Zwart)

Daniel Rouwkema, orgel