Jury aan zet in zaak rond dood Floyd
In de Amerikaanse stad Minneapolis begint maandag het proces in de zaak rond de dood van George Floyd.
Ex-politieman Derek Chauvin wordt verdacht van de moord, in mei vorig jaar, op de zwarte George Floyd. De zaak leidde in de Verenigde Staten en in andere landen tot hevige protesten tegen racisme.
Twaalf juryleden moeten met elkaar beoordelen of Chauvin (45) schuldig is aan de dood van Floyd. De ex-politieman wordt verdacht van tweedegraads moord (dat is: zonder voorbedachte rade), dan wel doodslag.
George Floyd werd in mei vorig jaar aangehouden omdat hij een vals biljet van 20 dollar zou hebben gebruikt toen hij in een benzinestation een pakje sigaretten wilde kopen. De Afro-Amerikaanse man werd door agenten tegen de grond gedrukt. Hij stierf, nadat Chauvin ruim acht minuten met zijn knie Floyds nek had afgeknepen. In het proces zal een belangrijk punt worden of de dood van Floyd ook te maken had met zijn drugsgebruik. Bij de officiële lijkschouwing werden in Floyds bloed drugs aangetroffen, waaronder het zeer gevaarlijke fentanyl.
Van het incident maakte een omstander een filmpje, dat via sociale media een immense verspreiding kreeg. De beelden leidden in Amerika tot felle en massale demonstraties van de beweging Black Lives Matter. Die protesten sloegen vervolgens over naar andere landen. Zowel in de VS als in Europa laaide hierdoor de discussie over structureel racisme op.
Het kostte bijna twee weken om een jury van twaalf burgers en drie reservisten te selecteren. De groep moet een representatieve afspiegeling vormen van de bevolking van Minneapolis. Verder mogen de juryleden geen vooringenomen mening hebben over de rechtszaak. En daar zit volgens Amerikaanse media nou net de moeilijkheid. Hoe zorg je dat de jury aan deze voorwaarde voldoet in een zaak die wereldwijd zóveel teweegbracht?
Onafhankelijkheid
Veel kandidaat-juryleden vielen of omdat er tijdens de screening twijfels waren bij hun onafhankelijkheid. Mede door het zien van de beelden van het politieoptreden bij de arrestatie had bijna iedereen al een zekere vooringenomenheid tegen de agenten. Advocaten van de politieman maakten daarom bij vrijwel iedere voorgedragen kandidaat bezwaar. Ze probeerden ook potentiële juryleden te blokkeren die kritische vragen hadden bij de rol van de Black Lives Matter-beweging. In totaal zijn bijna honderd kandidaat-juryleden gehoord.
Vorige week was het beoogde aantal bereikt. Het gaat in totaal om zes witte vrouwen, drie witte mannen, een zwarte vrouw, drie zwarte mannen en twee vrouwen met een gemengde afkomst. Het aandeel niet-blanken is groter dan tot nu toe gebruikelijk was bij juryprocessen.
De taak van de jury is vaststellen of Chauvin schuldig is. Als ze inderdaad tot die conclusie komt, zal de rechter vervolgens de strafmaat bepalen. De inmiddels ontslagen politieman kan maximaal veertig jaar gevangenisstraf krijgen. Het vonnis over de agent wordt eind april verwacht. De drie agenten die van medeplichtigheid aan de dood van Floyd worden verdacht, verschijnen op 23 augustus voor de rechtbank.
De nabestaanden van Floyd spanden ook een rechtszaak tegen het stadsbestuur van Minneapolis aan. Ze wilden smartengeld. Half maart stemde de gemeenteraad unaniem in met een schikkingsvoorstel waarbij de familie een bedrag van 27 miljoen dollar werd toegekend. De rechter die het proces leidt, vindt het lastig dat deze overeenkomst zo kort voor het de zitting is gesloten. Daarmee zou feitelijk de schuld van Chauvin zijn erkend.
In Minneapolis leeft de angst voor nieuwe ongeregeldheden. In de stad zijn daarom tal van maatregelen getroffen. Zo is het gebouw waar het proces gaat plaatsvinden inmiddels vrijwel geheel afgesloten.