Zijlstra: VS moeten rol spelen bij vredesproces

Minister Zijlstra gaf gisteren in Ramallah een persconferentie samen met de Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken Al-Maliki. beeld EPA, Atef Safadi

De Verenigde Staten moeten een rol blijven spelen bij het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen.

Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Zijlstra donderdag in Ramallah zijn Palestijnse ambtgenoot, dr. Riad Malki, verteld. Malki zei echter dat hij voor Nederland een belangrijke taak ziet weggelegd om Israël en de Palestijnen weer met elkaar in gesprek te krijgen.

Palestijnse leiders zijn teleurgesteld in de Amerikanen omdat president Trump Jeruzalem heeft erkend als hoofdstad van Israël terwijl de onderhandelingen tussen beide partijen niet waren afgerond. Ze zeiden de afgelopen weken dat de Amerikanen geen bemiddelaar meer kunnen zijn.

„Ik heb mijn collega verteld dat als we tot een overeenkomst willen komen, dat altijd zal betekenen dat Amerika een rol zal moeten hebben”, zei Zijlstra tegenover de media na afloop van het gesprek met Malki.

Begrip

Zijlstra zei overigens wel begrip te hebben voor de Palestijnen. „De eenzijdige actie vanuit Amerika was voor hen een klap.”

Ondertussen biedt Nederland aan om gesprekken te faciliteren tussen Israël en de Palestijnen op elk niveau en met welk doel dan ook. Het aantal landen dat respect geniet aan zowel Israëlische als Palestijnse zijde is volgens Zijlstra aan het afnemen. „Zowel bij Palestijnen als Israëliërs is er respect voor de Nederlandse positie omdat wij oog voor beide kanten proberen te hebben.”

Minister Malki van Buitenlandse Zaken en Emigranten had donderdag geen goed woord over voor de VS. „De VS hebben helaas besloten te veranderen van een eerlijke bemiddelaar bij het vredesproces in een partij in het conflict. Daardoor hebben ze zichzelf buitenspel gezet als bemiddelaar bij mogelijke onderhandelingen. We blijven nog steeds overtuigd van het vredesproces. Wij geloven dat direct onderhandelen tussen Israël en Palestina een belangrijke manier is om het Israëlisch-Palestijnse conflict op te lossen. De oplossing moet gebaseerd zijn op een tweestatenoplossing, waarbij de staat Palestina kan bestaan naast de staat Israël in vrede en veiligheid.”

Malki zei ook dat Nederland „een zeer belangrijke” rol kan spelen bij het politieke proces als niet-permanent lid van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Nederland kan volgens hem dankzij zijn goede relaties met beide partijen helpen de sfeer te creëren die nodig is voor een hervatting van de onderhandelingen. De EU moet er volgens Malki voor zorgen dat Israël het internationaal recht en de resoluties van de Veiligheidsraad respecteert.

De Palestijnse president Abbas zal op 22 januari in Brussel de Europese ministers toespreken en hun zeggen wat hij van de internationale gemeenschap en in het bijzonder de Europese landen verwacht.

De vredesbesprekingen tussen Israël en de Palestijnen liepen in 2014 vast. De Amerikaanse regering van Trump bereidt een nieuw intiiatief voor om de partijen weer in gesprek te krijgen.

Geen voorwaarden

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei woensdagavond op een nieuwjaarsreceptie dat Jeruzalem de hoofdstad is van Israël „onder elke deal, uiteindelijk of niet. Iedereen begrijpt dat.”

Netanyahu zei dat Abbas de verklaring van Trump over Jeruzalem gebruikt om van de onderhandelingen „weg te rennen. Hij en zijn voorganger Arafat hebben dat in het verleden ook gedaan. Als hij over vrede wil onderhandelen, moet hij onderhandelen. Wij hebben nooit enige voorwaarden vooraf gesteld. Dat doe ik nu ook niet. Als Trump zijn ideeën presenteert, zullen we die nauwkeurig bestuderen.”