Politiek correct: Hebt u een bonuskaart, mens?

Jochemsen. beeld RD, Anton Dommerholt

Het besluit van de gemeente Amsterdam, de NS, Arriva, de GVB en Schiphol om mensen geslachtsneutraal aan te spreken, wekt onbehagen. Is genderneutraliteit de nieuwe norm? Is Nederland doorgeschoten in politieke correctheid?

Een lezer van de Volkskrant meent van wel. „In post van de overheid ben ik tegenwoordig: Geacht mens. Op straat en in de supermarkt wordt het: Goedemorgen mens, alstublieft mens, dank u wel mens, hebt u een Bonuskaart mens, fijne dag mens.” Op internet is een petitie gestart: ”Zeg ‘nee’ tegen genderdwaasheid NS en gemeente Amsterdam.”

Een paar vragen aan prof. dr. ir. Henk Jochemsen, die een Studiegroep Transseksualiteit leidde.

Is hier sprake van een trend?

„Dat denk ik wel. Op zich is er niets tegen het geslachtsneutraal aanspreken van mensen, bijvoorbeeld met ”beste mensen” of ”beste reizigers”. Ik zou daar niet te krampachtig mee omgaan. Als transgenders of mensen die lijden aan genderdysforie hiermee zijn geholpen, sta ik er niet negatief tegenover. Biologisch behoren zij tot een bepaald geslacht, maar zij voelen zich van het andere geslacht. Het lijkt mij noodzakelijk hun klachten serieus te nemen.”

Wat baart u wel zorgen?

„Ik ben bezorgd dat de genderneutrale benadering de gedachte in de hand werkt dat het geslacht een keuze is; dat je er ook tussenin kunt zitten en dus niet hoeft te kiezen. Er lijkt een streven te zijn om van genderneutraliteit een aparte categorie te maken, terwijl God de mens mannelijk en vrouwelijk heeft geschapen. Verstoringen van de ordeningen die God in de schepping legde, mogen echter nooit leiden tot de gedachte dat er sprake is van een tussenvorm die gelijkwaardig is aan man en vrouw. Daar maak ik ernstig bezwaar tegen.”

Ook in de seculiere media verzetten mensen zich tegen een geslachtsneutrale aanspraak.

„Ik begrijp dat voor zover ze het gevoel hebben dat dit ingaat tegen het normatieve gegeven dat de mens is geschapen als man of vrouw. Verder zou ik hier ontspannen mee omgaan.”

Steeds meer mensen ontdekken hun unieke en bijzondere seksuele voorkeuren. Dat leidt tot de afkorting LGBTQIAP, die steeds langer wordt. Laurens Buijs, docent Gender Studies aan de Universiteit van Amsterdam: „Er komt nooit een dag waarop we zeggen: iedereen zit erbij.”

Is het wel zo gezond om iedereen seksueel te willen duiden?

Jochemsen: „Aandacht voor LGBTQIAP is een overheidsspeerpunt. Maar het gaat om zo totaal verschillende categorieën, dat ik het vreemd vind dat de overheid ze op één hoop gooit. Bij LGB gaat het om een seksuele voorkeur. Maar bijvoorbeeld intersekse betreft iemand met zowel mannelijke als vrouwelijke lichaamskenmerken; dat gaat dus over het uiterlijk. Daar kun je geen eenduidig beleid op voeren.”

Wat vindt u van overheidsaandacht voor LGBTQIAP?

„Dat de overheid regels voor de publieke ruimte stelt, kan ik me voorstellen. Mensen mogen om hun seksuele voorkeur of identiteit niet onheus worden bejegend, mishandeld, gevangen gezet of gestenigd. Dat is ook de Bijbelse lijn: geweld tegen medemensen is nooit goed. Tot zover kan ik het overheidsbeleid volgen.”

Waar volgt u het dan niet meer?

„Voor zover het LGBTQIAP-beleid leidend is voor een ideologische agenda. Is het aan de overheid om een ideologie te verspreiden die niet alleen de gelijkwaardigheid van mensen promoot, maar ook de gelijkwaardigheid van elke leefwijze, seksuele voorkeur en seksuele uiting?”

Waar komt die ideologie uit voort?

„Het seculiere denken bevordert het om alles uit het leven te halen wat erin zit. Dus ook op seksueel gebied. Voor mij is het een uiting van culturele leegte.”

Hoe moeten we het gesprek met LGBTQIAP’ers aangaan?

„In ieder geval met respect en aandacht voor de mens als mens, al hoef je dat gedrag niet goed te keuren.

Erken de gebrokenheid van de schepping; ook in de christelijke gemeente komen LGBTQIAP-ers voor. Biedt ze de ruimte binnen de Bijbelse kaders.

Hier ligt wel een spanningsveld. Het handhaven van de Bijbelse gedragsnormen kan ertoe leiden dat mensen toch vertrekken uit de christelijke gemeente.”

Transgender is meest gebaat bij erkenning, compassie en geloof

Wat betekent LGBTQIAP?

Lesbisch: vrouw met seksuele voorkeur voor een vrouw.

Gay: man met seksuele voorkeur voor een man.

Biseksueel: iemand met seksuele voorkeur voor zowel mannen als vrouwen.

Transgender: man die zich vrouw voelt of vrouw die zich man voelt.

Queer: iemand die zich afzet tegen hokjesdenken.

Intersekse: iemand met mannelijke en vrouwelijke lichaamskenmerken.

Aseksueel: iemand zonder behoefte aan seks.

Panseksueel: iemand die valt op een karakter, onafhankelijk van het geslacht.