Snelle aanleg wegen komt dichterbij
Den Haag kan de besluitvorming rond de aanleg van snelwegen, spoorlijnen en luchthavens met de helft van de tijd beperken. Slepende juridische procedures kunnen worden voorkomen door provincies, gemeente en actiegroepen eerder bij het proces te betrekken.
Dat stelt de commissie-Elverding in een rapport dat maandagmiddag is gepresenteerd aan de ministers Eurlings van Verkeer en Cramer van VROM. Het langverwachte advies moet oplossingen aandragen voor de vaak ellenlange vertragingen bij de aanleg van snelwegen en andere infrastructurele werken door beroepsprocedures. Projecten duren nu gemiddeld elf jaar. Over de aanleg van enkele kilometers A4 Midden-Delfland wordt al vijftig jaar gesteggeld.Elverding dringt er bij de overheid op aan de besluitvorming en de inspraak vooraf strikt te regelen, om langdurige juridische beroepsmogelijkheden later in het proces uit te bannen. Den Haag zou daarvoor in een vroeg stadium een akkoord moeten sluiten met gemeenten, provincies, burgers en milieubeweging over de randvoorwaarden van een project.
De rijksoverheid moet een brede verkenningsfase afsluiten met een politiek voorkeursbesluit, adviseert de commissie. Daarbij kan de huidige uitgebreide planstudiefase worden vervangen door een veel kortere planuitwerkingsfase, waarin slechts één plan wordt uitgewerkt. Vervolgens kan de overheid een tracébesluit nemen, waarin vooral de hoofdlijnen zijn vastgelegd. „Minder onderzoek, minder details, minder variabelen en minder partijen”, vat commissievoorzitter Peter Elverding samen.
De commissie pleit verder voor een cultuurverandering bij bestuurders om ervoor te zorgen dat zij hun rug recht houden. Voor zeer urgente infrastructurele projecten adviseert de commissie gebruik te maken van spoedwetgeving. Hiermee kunnen relatief grote nieuwbouwprojecten en wegverbredingen sneller worden gerealiseerd. Maatschappelijke organisaties en de milieubeweging volgen de commissie-Elverding met argusogen, omdat zij hun inspraak- en beroepsmogelijkheden intact willen laten.
Minister Eurlings heeft meermalen zijn onvrede uitgesproken over het „juridisch geneuzel” en de „juridische loopgraven” bij bijvoorbeeld de slepende aanleg van de A4 Midden-Delfland en de verbreding van de A4 bij Leiderdorp. Eurlings heeft de commissie november vorig jaar geïnstalleerd onder leiding van de oud-DSM-bestuursvoorzitter. Opdracht was te bekijken waar oorzaken van vertragingen liggen.