Loekasjenko breekt oppositie met geweld
MINSK (ANP/DPA/RTR) - De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko heeft het afgelopen weekeinde met geweld een einde laten maken aan demonstraties van de oppositie.
Tot woede van het Westen zaten zondag nog honderden oppositieleden vast, onder wie een van de prominentste tegenstanders van Loekasjenko. Aleksandr Kozoelin hangt een straf van maximaal zes jaar boven het hoofd wegens ’straatvandalisme’.Ondertussen probeert de gedecimeerde oppositie, die zaterdag een nieuwe politieke beweging voor de ’bevrijding’ van Wit-Rusland had aangekondigd, zich te hergroeperen. Oppositieleider Aleksander Milinkevitsj kondigde nieuwe demonstraties aan en zei dat de autoriteiten door hun „beestachtige wreedheid” alle autoriteit hebben verloren. Eerder had zijn woordvoerder gezegd dat demonstraties er voorlopig niet meer in zaten.
Loekasjenko heeft de presidentsverkiezingen van een week geleden volgens de oppositie door intimidatie en fraude gewonnen. De demonstranten worden in hun kritiek gesteund door het Westen, dat het geweld van zaterdag heeft afgekeurd.
Zowel Brussel als Washington heeft van Minsk geëist dat het de betogers vrijlaat. De EU en de VS waren al van plan Loekasjenko de duimschroeven verder aan te draaien. Zij overwegen onder meer financiële sancties tegen het regime in de voormalige Sowjetstaat. Het Wit-Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de reactie „op de rand van hysterie”.
Onder de arrestanten is presidentskandidaat Aleksandr Kozoelin, die zaterdagmiddag een protestmars naar een gevangenis leidde en volgens de autoriteiten had opgeroepen met geweld een einde te maken aan het regime van Loekasjenko. Bijna een dag lang was niet bekend waar Kozoelin wordt vastgehouden. Later bleek hij in het huis van bewaring in de stad Zjodino te zitten. Milinkevitsj, die hem daar „morele steun” wilde verlenen, werd de deur gewezen.
De voormalige deken van de Universiteit van Minsk had zaterdag de hulp van de Verenigde Naties ingeroepen. „De laatste dictator zou naar het tribunaal (het Internationaal Strafhof) in Den Haag gestuurd moeten worden”, aldus Kozoelin, die tijdens zijn arrestatie werd geslagen.
De demonstratie was, net als alle andere betogingen van de afgelopen week, niet door de autoriteiten goedgekeurd. Loekasjenko liet in de nacht van donderdag op vrijdag al een tentenkamp van de oppositie op het centraal gelegen Oktoberplein afbreken. Daarbij werden ook al honderden aanhangers van Milinkevitsj en Kozoelin opgepakt. Circa honderd aanhangers brandden uit protest tegen de politie-inzet zondagavond kaarsen in het stadscentrum.
De betoging van zaterdag begon nog rustig, al was de politie overal aanwezig om te voorkomen dat de demonstranten het Oktoberplein op zouden gaan. Circa 7000 betogers hoorden later in een nabijgelegen park hoe Milinkevitsj de geboorte van een nieuwe beweging voor de ’bevrijding’ van Wit-Rusland aankondigde.
Hij riep de aanwezigen op om snel een nieuwe „aanval” te openen op het bewind van „dictator” Loekasjenko. „We zullen voor alles strijden voor eerlijke verkiezingen”, aldus Milinkevitsj. De oppositieleider gaat verder proberen dissidente studenten op buitenlandse universiteiten te krijgen en onafhankelijke media nieuw leven in te blazen.
Loekasjenko greep het uiteenslaan van de demonstratie aan om zich laatdunkend uit te laten over zijn politieke tegenstanders. De man die Wit-Rusland al sinds 1994 met ijzeren vuist regeert, noemde hen onervaren en ineffectief. „Ze waren niet in staat de macht te grijpen en geloofden ook niet dat ze het zouden kunnen”, aldus de voor de tweede keer herkozen president in een interview met de Russische tv-zender NTV.