ADHD is volgens Frank van Strijen als een formule 1-auto: geweldig op een racebaan, superonhandig in een woonwijk. Alles draait om de juiste context. Dat betoogde hij eerder in zijn boek ”Hoera! Ik heb ADHD”. Hij volgt dezelfde lijn in ”Verliefd op ADHD”, dat medio februari uitkwam.

Dit boek draait om ADHD in relaties, zoals het huwelijk, maar ook vriendschappen en opvoedrelaties. Het staat vol met persoonlijke anekdotes. Grappige voorvallen. Maar ook pijnlijke, kwetsbare herinneringen schuwt Van Strijen niet.

Hij ziet veel mensen met ADHD die als het ware in een raceauto door een woonwijk –de relatie– rijden. Ze kunnen zichzelf niet zijn en staan continu op de rem. Zoiets kan niet altijd goed gaan, zegt Van Strijen. „Op een gegeven moment brandt de motor door. Maar dat maakt de auto nog geen slechte auto.”

Hij vertelt erover in het souterrain van zijn woonboerderij aan de rand van Leersum. Hier geeft Van Strijen onlinetrainingen, vooral aan ondernemers met ADHD.

Wat was voor u de aanleiding om dit boek te schrijven?

„De titel van mijn boek is ontleend aan wat mijn vrouw een keer tegen me zei: „Joh, ik ben gewoon verliefd op jouw ADHD.” Ik herinner me de context van dat gesprek niet meer, maar die zin maakte wel indruk. De uitspraak bleef resoneren.

Er ontstond bij mij een stroom van gedachten. De cijfers over relaties waarbij een van de twee partners ADHD heeft, zijn niet bepaald positief. Waar gemiddeld 30 procent van de huwelijken eindigt in een scheiding, ligt dat percentage in een huwelijk met ADHD op ongeveer 50 tot 60.

Ik wil de heersende opvattingen over ADHD kantelen. ADHD wordt bijna altijd gezien als een stoornis en een tekort. En zeker, het is complex en uitdagend. Maar ik geloof dat eigenschappen van mensen met ADHD in de juiste context heel bruikbaar kunnen zijn. Ook in relaties kunnen ze verrijkend zijn.”

Welke impact had ADHD op uw eigen relatie?

„Het was erg uitdagend toen we net getrouwd waren, twintig jaar geleden. Toen ik op mezelf woonde, was ik extreem opgeruimd en gestructureerd. Dat was mijn manier om thuis te kunnen ontprikkelen. Maar toen we samen gingen wonen, had ik ineens niet meer de volledige autonomie. Dat ging al snel helemaal mis; ik was continu overprikkeld. Wij hebben daar hulp voor gezocht en zijn vooral samen aan de slag gegaan om dit soort dingen op te lossen. En dat is gelukt.”

Welke patronen kunnen voorkomen in een relatie waarbij een van de partners ADHD heeft?

„Er kan een heel complexe dynamiek ontstaan. Die is wel verschillend, afhankelijk van het feit of de man of de vrouw ADHD heeft. Gemiddeld genomen zie ik dat vrouwen zich proberen aan te passen, zichzelf wegcijferen, continu als het ware de handrem aantrekken om maar niet als raar ervaren te worden. Maar daardoor hebben ze geen idee meer wie ze zelf zijn.

Mannen komen vaak in een clownsrol terecht. Ze doen alles af met humor en sluiten zich daardoor eigenlijk af voor de ander.

Zowel mannen als vrouwen met ADHD zijn vaak heel bang voor afwijzing. Dat ontstaat al jong. De Amerikaanse psychiater William Dodson maakte de schatting dat een kind van twaalf met ADHD gemiddeld zo’n 20.000 kritische opmerkingen meer over zich heen heeft gehad dan een leeftijdsgenoot zonder ADHD. Al zou het de helft zijn. Die opmerkingen doen zo veel met de ontwikkeling.”

Toch is uw vrouw juist verliefd op uw ADHD.

„Mijn vrouw vindt de dynamiek die ADHD met zich meebrengt heel prettig. Ze houdt van mijn avontuurlijkheid, mijn onverwachte ideeën. Dat is wel een voorwaarde voor een goede relatie, dat je de eigenschappen van iemand met ADHD aantrekkelijk vindt. Al hoeft dat natuurlijk niet op ieder moment van de dag zo te zijn. Maar wel in het grotere plaatje. Iedereen die een relatie aangaat met iemand met ADHD, of het nu een liefdesrelatie is of een vriendschap, moet zich afvragen: ben ik nu echt gecharmeerd van hoe iemand is, of hoop en verwacht ik stiekem toch dat ik hem of haar nog wel kan veranderen?”

Niet iedereen is dus geschikt voor een relatie met iemand met ADHD?

„Zeker, honderd procent. In het algemeen geldt natuurlijk dat niet iedereen bij ieder ander past, maar in een situatie met ADHD luistert het nog nauwkeuriger; de match moet goed zijn.”

Welke eigenschap van ADHD kan belastend zijn voor een relatie?

„Ik denk dat dat vooral de onbalans in aandacht is. Met ADHD heb je mijns inziens niet een tekort aan aandacht, maar verdeelt je aandacht zich over alles tegelijkertijd. Zonder filter, zonder prioriteit. Wij zaten een keer in de auto en mijn vrouw vertelde iets belangrijks. Het raakte haar zo dat ze in tranen was. Opeens zag ik een auto met een open tankdop. Nutteloze informatie, maar mijn brein registreert zoiets en ik geef er direct woorden aan en onderbreek mijn vrouw. Terwijl ik haar verhaal natuurlijk belangrijker vind dan die tankdop. Het is heel belangrijk dat ik dat uitspreek, zodat mijn vrouw weet dat het niet zo is dat haar verhaal me niet interesseert. Al vindt ze het alsnog niet leuk om onderbroken te worden op zo’n moment.”

Wat is het doel van uw boek?

„Ik hoop dat ADHD’ers en de mensen om hen heen herkenning vinden in het boek. Er hangt veel schaamte rond problemen in relaties. Daardoor hebben mensen het idee dat wat zij meemaken uniek is. In dit boek trek ik mijn mond open, ook over de kwetsbare ellendebende, om het zo te zeggen. Want ik denk dat er veel huishoudens zijn met ADHD waar emotionele uitbarstingen voorkomen die er niet zo gemiddeld uitzien. Daarnaast wil ik lezers voorzien van praktische handvatten.”

Wat is een goede stap voor koppels die weten dat een van de twee ADHD heeft?

„Met stip op nummer één staat dat ze zich beiden heel goed moeten verdiepen in de vraag hoe het is om andersbedraad te zijn, zoals ik dat noem. Probeer samen te ontdekken hoe het in het dagelijks leven is om ADHD te hebben. Degene met ADHD moet steeds weer onder woorden brengen wat er in hem of haar omgaat, zodat de ander snapt wat er vanbinnen gebeurt.”

Wat zou u mensen bij wie een relatie dreigt vast te lopen aanraden?

„Onderzoek welke negatieve emotionele bagage is veroorzaakt, zowel persoonlijk als in de relatie. Vervolgens kun je gaan kijken hoe je de eigenschappen van ADHD kunt ombuigen naar iets positiefs. Want ADHD heeft zeker de potentie om heel leuk te zijn.”

Verliefd op ADHD

Frank van Strijen

uitg. Lucht 

160 blz.

€ 23,95