Smartphones de klas uit? Dat lukt nooit! Sociale media verbieden? Onmogelijk! Tot voor kort leek het beteugelen van de online wereld uitgesloten. Intussen laten Australië en Frankrijk zien dat het wél kan. Dat voorbeeld verdient navolging.
Jongeren die intensief sociale media gebruiken, voelen zich vaker eenzaam. beeld RD, Anton Dommerholt
Breken met ongezonde gewoontes is een kwestie van lange adem. Neem roken of alcoholgebruik: zelfs na jarenlange campagnes lukt het nauwelijks om dat uit te bannen. Toch zijn er succesjes. Roken in openbare ruimtes is not done. En dankzij de campagne “Bob jij of bob ik?” slaan mensen het biertje af als ze nog achter het stuur moeten.
Het indammen van sociale media blijkt weerbarstiger. De eerste boeken hierover verschenen tien, vijftien jaar geleden, met titels als: ”Het ondiepe – hoe onze hersenen omgaan met het internet”, “Digitale dementie: hoe wij ons verstand kapotmaken”, “Ontketen je brein” en “Appen is het nieuwe roken”. Pas na “Generatie angststoornis” drong het tot het grote publiek door dat ongeremd mediagebruik een gevaar is voor de volksgezondheid.
Mocht daar nog twijfel over bestaan, dan is die wel weggenomen door het recente onderzoek van bureau Newcom. De helft van alle gebruikers beschouwt het scrollen door de apps als een gevaar voor het mentaal welzijn. Eén op de zes voelt zich er minder gelukkig door; bij de groep tussen 15 en 28 jaar is dat bijna één op de drie. Ronduit zorgwekkend is dat de intensiefste gebruikers zich vaak eenzaam voelen, minder fit zijn en het meest gebruikmaken van zorg.
Sociale media zijn de billboards van de aandachtseconomie
Terugdringen van socialemediagebruik is dus dringend geboden. Het had al vele jaren eerder gemoeten, maar beter laat dan nooit. Op dit moment gelden alleen goedbedoelde adviezen en de regel dat jongeren tot hun zestiende toestemming nodig hebben van hun ouders. Dat zet weinig zoden aan de dijk. De wereld van sociale media zit vol verleiding en is voor sommigen ongekend hard. Daarom zijn ook harde maatregelen nodig. Het argument dat een verbod slecht te handhaven is, gaat hier niet op – dat gold ook bij roken en alcohol. Een hoopvol teken is juist dat de jongere groep gebruikers vóór zo’n verbod is en dat dat de enige leeftijdscategorie is waar het socialemediagebruik al afneemt. Kennelijk keert de wal het schip. Terecht, want sociale media zijn niet alleen de billboards van de aandachtseconomie maar ook een machtig middel van de vorst van de duisternis.
Twee jaar geleden besloot de overheid scholen smartphonevrij te maken. Een goede eerste stap, maar verleiding en groepsdruk stoppen niet bij het schoolplein. Australië nam begin december het besluit om sociale media te verbieden bij jongeren onder de zestien. Frankrijk volgde afgelopen maandag, voor jongeren onder de vijftien, en Engeland en België onderzoeken ook de mogelijkheden voor een verbod. Het socialemediagebruik in Nederland is hoger dan in die andere landen, dus waar wachten we op?
Het commentaar vertolkt de mening van het Reformatorisch Dagblad en is geschreven door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.
Breken met ongezonde gewoontes is een kwestie van lange adem. Neem roken of alcoholgebruik: zelfs na jarenlange campagnes lukt het nauwelijks om dat uit te bannen. Toch zijn er succesjes. Roken in openbare ruimtes is not done. En dankzij de campagne “Bob jij of bob ik?” slaan mensen het biertje af als ze nog achter het stuur moeten.
Het indammen van sociale media blijkt weerbarstiger. De eerste boeken hierover verschenen tien, vijftien jaar geleden, met titels als: ”Het ondiepe – hoe onze hersenen omgaan met het internet”, “Digitale dementie: hoe wij ons verstand kapotmaken”, “Ontketen je brein” en “Appen is het nieuwe roken”. Pas na “Generatie angststoornis” drong het tot het grote publiek door dat ongeremd mediagebruik een gevaar is voor de volksgezondheid.
Mediaopvoeding gaat verder dan schermtijd en schermstrijd
Mocht daar nog twijfel over bestaan, dan is die wel weggenomen door het recente onderzoek van bureau Newcom. De helft van alle gebruikers beschouwt het scrollen door de apps als een gevaar voor het mentaal welzijn. Eén op de zes voelt zich er minder gelukkig door; bij de groep tussen 15 en 28 jaar is dat bijna één op de drie. Ronduit zorgwekkend is dat de intensiefste gebruikers zich vaak eenzaam voelen, minder fit zijn en het meest gebruikmaken van zorg.
Terugdringen van socialemediagebruik is dus dringend geboden. Het had al vele jaren eerder gemoeten, maar beter laat dan nooit. Op dit moment gelden alleen goedbedoelde adviezen en de regel dat jongeren tot hun zestiende toestemming nodig hebben van hun ouders. Dat zet weinig zoden aan de dijk. De wereld van sociale media zit vol verleiding en is voor sommigen ongekend hard. Daarom zijn ook harde maatregelen nodig. Het argument dat een verbod slecht te handhaven is, gaat hier niet op – dat gold ook bij roken en alcohol. Een hoopvol teken is juist dat de jongere groep gebruikers vóór zo’n verbod is en dat dat de enige leeftijdscategorie is waar het socialemediagebruik al afneemt. Kennelijk keert de wal het schip. Terecht, want sociale media zijn niet alleen de billboards van de aandachtseconomie maar ook een machtig middel van de vorst van de duisternis.
„Jongeren vroeg leren omgaan met sociale media is hetzelfde als ze matigheid te leren door ze alcohol te geven”
Twee jaar geleden besloot de overheid scholen smartphonevrij te maken. Een goede eerste stap, maar verleiding en groepsdruk stoppen niet bij het schoolplein. Australië nam begin december het besluit om sociale media te verbieden bij jongeren onder de zestien. Frankrijk volgde afgelopen maandag, voor jongeren onder de vijftien, en Engeland en België onderzoeken ook de mogelijkheden voor een verbod. Het socialemediagebruik in Nederland is hoger dan in die andere landen, dus waar wachten we op?