Veldslag met Arnhems Oorlogsmuseum

Directeur-eigenaar Eef Peeters van het Arnhems Oorlogsmuseum 40-45 nam jaarlijks met Duitse en Engelse museumvoertuigen deel aan de zogenoemde Race to the Bridge in september, maar lijkt niet meer welkom. beeld VidiPhoto

Terwijl tal van vooral Duitse memorabilia het Arnhems Oorlogsmuseum 40-45 binnenrollen, wordt er op de achtergrond een papieren ‘Slag om Arnhem’ geleverd, met uitsluiting van het museum als inzet.

Als het ligt aan de organisatoren van de optocht Race to the Bridge wordt deze ‘hofleverancier’ uitgesloten van de megaherdenkingstocht in september.

Een enorme Russische T34/84-tank uit de Tweede Wereldoorlog aan de voorzijde van het oorlogsmuseum aan de Kemperbergweg in Arnhem maakt helder dat achter deze publiekstrekker de Tweede Wereldoorlog tastbaar aanwezig moet zijn. Binnen vallen bezoekers van de ene verbazing in de andere. Het voormalige schoolgebouw staat van onder tot boven vol met diorama’s, kanonnen, handvuurwapens, verzetsmemorabilia, vondsten van in en rond Arnhem –maar ook ver daarbuiten– en militaria die nergens anders ter wereld te zien zijn.

Het is het resultaat van vijftig jaar verzamelen, zoeken, ruilen en kopen. Bekende verzamelaars uit binnen- en buitenland hebben al kapitalen geboden voor sommige unieke museumstukken. Tevergeefs. Er wordt weinig tot niets verkocht, en zeker geen bezittingen die geschonken zijn.

De laatste maanden wordt het museum overladen met het wonderlijkste oorlogsmateriaal, voornamelijk afkomstig van particulieren die blijkbaar hun zolders opruimen en geen raad weten met de soms bizarre spullen. Een martelset van de Gestapo, een enkelschots Frank Pistole uit het verzet, een Duitse K98 met bajonet, een gummiknuppel en ploertendoder van SS-kampbewakers, armbanden met hakenkruis van Duitse officieren, een Julleuchter, gemaakt door Joodse dwangarbeiders, een blechtrommel van de Hitlerjügend... Te veel om op te noemen.

Veel van wat er nu binnenkomt is gerelateerd aan de Duitse bezetter, waarin het Arnhems Oorlogsmuseum 40-45 inmiddels is gespecialiseerd. Zo werd het museum al eerder de ‘trotse’ eigenaar van een typemachine uit de Berlijnse führerbunker, bezit het een bankstel van Hitler, de leren jas van SS-Oberst-Gruppenfürher Sepp Dietrich, de trouwakte van Mussert enzovoort.

Omstreden karakter

Maar het omstreden karakter van deze historische verzameling zorgt er mede voor dat het museum niet meer welkom is bij de grootste rijdende herdenking in Arnhem en omstreken. Al zo’n twintig jaar neemt directeur-eigenaar Eef Peeters met Duitse en Engelse museumvoertuigen deel aan de zogenoemde Race to the Bridge in september, het jaarlijks terugkerend mobiele eerbetoon aan de veteranen die in 1944 een poging deden om de brug bij Arnhem te veroveren. Verzamelaars uit heel Europa rijden met hun oorlogsmaterieel in optocht door Renkum, Oosterbeek en Arnhem. De organisatie is in handen van stichting Airborne Battle Wheels Oosterbeek (ABWO).

Vorige maand kregen zowel Peeters persoonlijk als het museum en vrijwilligers in een aangetekende brief de wacht aangezegd. Aan geen enkele ABWO-activiteit mogen de museumvrienden nog deelnemen. Provocaties en incidenten –waarbij zowel de voertuigen van de eigenaar, hijzelf als zijn connecties betrokken zouden zijn– liggen daaraan ten grondslag, aldus de brief. Volgens het schrijven is de museumdirecteur meerdere malen op zijn gedrag aangesproken. Beroep hiertegen is niet mogelijk, aldus het stichtingsbestuur. Een afschrift van de brief is naar de politie gestuurd. Saillant detail: een van de bestuursleden is agent en verkeersregelaar tijdens de tocht.

Persoonlijke hetze

Peeters heeft een advocaat ingeschakeld en juridische stappen aangekondigd. Volgens hem is er sprake van laster en een persoonlijke hetze door een van de bestuursleden. Dat er weleens incidenten zijn geweest, ontkent hij niet. „Vorig jaar schreeuwde een van de organisatoren aan het begin van de tocht dat ik niet mee mocht rijden. Ik riep vervolgens terug: Daar ga jij niet over! Diezelfde persoon maakte eerder al opmerkingen over mijn Duitse voertuigen tijdens de herdenkingsrit, hoewel ik ook meedoe met de enige Willys Jeep die daadwerkelijk door de Engelsen is gebruikt na de droppings hier. Er rijden bovendien ieder jaar Amerikaanse wagens mee. Die waren er niet eens in Oosterbeek en Arnhem in september 1944. Mijn kübels wel. Overigens ben ik best bereid excuses aan te bieden voor zaken waarin ik denk fout te zijn geweest.” Het ABWO-bestuur wil niet reageren.