Historische Vereniging Staphorst organiseert busreis naar Neuengamme

Het oorlogsmonument in Staphorst met daarop onder andere de namen van de twintig mannen die omkwamen na de razzia eind 1944. beeld Eelco Kuiken

Het is dit jaar 75 jaar geleden dat Staphorst werd opgeschrikt door een razzia die twintig mensen het leven kostte. Ze stierven bijna allemaal in kamp Neuengamme.

De Historische Vereniging Staphorst is van plan op 30 augustus met een of meer bussen naar het voormalige Duitse kamp te gaan om een krans te leggen.

Niet eerder gingen er vanuit Staphorst nabestaanden en andere belangstellenden georganiseerd naar Neuengamme om de slachtoffers te herdenken. „Wij hebben daar als gemeenschap te weinig aandacht aan geschonken in het verleden”, zegt Henk Koobs, voorzitter van de Historische Vereniging Staphorst, die de busreis organiseert.

Niet voor niks is gekozen voor de datum van 30 augustus. De razzia in Staphorst vond namelijk plaats in de nacht van 30 op 31 augustus 1944. De politie ging met een bus door de gemeenschap om schijnbaar willekeurig twintig mannen op te halen. Anderen betogen dat de namen al vast stonden. Feit is dat het vooral ging om middenstanders.

Het begin van het einde voor twintig Staphorsters begint op 29 augustus 1944. Een verzetsgroep schiet de commandant van het in Staphorst gelegen Kamp Beugelen neer. Hopman Blom raakt gewond, maar hij overleeft.

In de avond en nacht van 30 op 31 augustus gaat de politie door Staphorst om twintig schijnbaar willekeurige mannen op te pakken. De mannen worden als zogeheten represaille-gijzelaar gevangengezet in Kamp Amersfoort.

Commandant Blom schijnt zich te hebben ingezet voor de vrijlating van de twintig mannen die part noch deel hebben aan de aanslag op zijn leven. De vrijlating zou ophanden zijn geweest.

Dan komt er een kink in de kabel. Op 6 september rijdt SS’er Van der Schatte Olivier met zijn chauffeur door de Staphorster Staatsbossen als ze pech krijgen. Een verzetsgroep die zich in de bossen schuilhoudt, ruikt een kans. Ze executeren Van der Schatte Olivier.

De Duitsers zijn furieus. De twintig Staphorsters die nog steeds vastzitten in Amersfoort gaan meteen op transport naar Neuengamme. Niemand keert terug. Er wordt een gat geslagen in de Staphorster gemeenschap.