Burgemeester Pieter Verhoeve: Zuur dat Grapperhaus het roer omgooit

Kerk en corona
Verhoeve. beeld RD, Anton Dommerholt
2

Onnavolgbaar en rommelig. Zo noemt burgemeester Pieter Verhoeve van Gouda de oproep van minister Grapperhaus aan kerken om komende tijd maximaal dertig mensen toe te laten.

Waarom vindt u de oproep van de minister onnavolgbaar?

Verhoeve, dinsdagochtend: „Premier Rutte vertelde op zijn persconferentie vorige week maandag nog dat kerken uitgezonderd waren van een groepsgrootte van maximaal dertig mensen. Hij benadrukte dat dat te maken heeft met de godsdienstvrijheid. Ook zei Rutte dat de kerken zich over het algemeen prima gedragen wat betreft het naleven van coronaregels.

Bovendien tonen RIVM-cijfers aan dat veruit de meeste coronabesmettingshaarden thuis of op het werk ontstaan. Aan kerkgang kleven voor zover bekend nauwelijks besmettingsrisico’s.

Vervolgens ontstond afgelopen weekend commotie over de hersteld hervormde gemeente in Staphorst. Ik zie de kwestie puur als een beeldvormingsincident. Van de weeromstuit besluit Grapperhaus in overleg met het CIO, het Interkerkelijk Contact voor Overheidszaken, terug te keren naar maart dit jaar en vraagt hij kerken maximaal dertig kerkgangers toe te laten. Zo treft de minister op basis van één beeldvormingsincident een groep die zich verstandig en zorgvuldig gedraagt.

Ik vind het zuur dat hij het roer omgooit. Beter had Grapperhaus rustig het Veiligheidsberaad maandagavond kunnen afwachten. Dan had hij ook de visie van 25 regioburgemeesters kunnen horen.”

Moet u zich als burgemeester niet achter het kabinet scharen?

„Een gezonde democratie is gebaat bij tegendruk. Een burgemeester is geen buikspreekpop van het kabinet. Ik moet bekijken of regelingen en adviezen van overheidswege handhaafbaar, toepasbaar en uitlegbaar zijn. Daar schort het nu aan. Neem de Sint-Jan, waar ik zelf zondags naar de kerk ga. Voordat ik binnen ben, moet ik langs vier coronacontroleposten. Zondags zouden er voortaan niet meer dan dertig kerkgangers mogen komen. Terwijl doordeweeks, als de kerk een museumfunctie heeft, 300 mensen worden toegestaan. En bij een zanguitvoering op zaterdagavond zijn 250 mensen welkom. Het is niet goed uit te leggen.”

Wat vindt u van de stelling dat juist kerken in deze coronacrisis meegaand moeten zijn om volgens het Bijbelse gebod zwakken te beschermen?

„Het gaat echt niet goed met het aantal coronabesmettingen. We gaan de verkeerde kant op. Ik snap dat er stevige maatregelen moeten worden genomen.

Maar de coronapandemie leidt niet alleen tot een gezondheidscrisis. Het is ook een mentale en sociale crisis. Volgens mij hebben mensen juist nu zingeving nodig, via bijvoorbeeld cultuurpodia en kerken. Het is voor iedereen zeker goed om, voor zover mogelijk is, vrede te houden met alle mensen. Maar juist kerken, net als theaters en andere culturele podia, gedragen zich al meegaand en zorgvuldig. Terwijl kerken het advies krijgen de groepsgrootte te beperken, wordt de luchtvaart, of bezoekers van bouwmarkten en supermarkten geen strobreed in de weg gelegd.”

In christelijke kring heerst nogal wat onbehagen over het nieuwe advies van Grapperhaus. Hoe ziet u dat?

„Wat zich afgelopen dagen rond de kerkgang in Staphorst afspeelde, illustreert de barre tijden waarin we leven. Eerst was er irritatie en verbazing in een deel van de samenleving over de kerkgang in Staphorst. Daarna zie je boosheid in christelijke kring over het nieuwe advies van Grapperhaus. Spanningen tussen bevolkingsgroepen kunnen in deze tijd snel oplopen. Aan het kabinet de taak om met vaste hand dit land te besturen.”

Gaat u in verband met het jongste advies van Grapperhaus in gesprek met geloofsgemeenschappen in Gouda?

„Ja. Gouda telt zestig geloofsgemeenschappen. Van moskeeën tot bevindelijk-gereformeerde kerken. Ik wil luisteren naar wat ze tijdens de aanstaande samenkomsten van plan zijn. Sowieso kunnen we niet handhaven. We sturen geen buitengewoon opsporingsambtenaren de kerken in. Dat is in strijd met de Grondwet.”

De kans bestaat dat de Tweede Kamer deze week in de nieuwe coronawet vastlegt dat de minister de bevoegdheid krijgt om vooraf kerken te verplichten een maximumaantal bezoekers toe te laten. Baart u dat zorgen?

„We leven in een rechtstaat. Vrijheid van godsdienst is een grondrecht. Hoe groot de nood ook is, er zullen overheidsvrije ruimtes in de samenleving blijven. En dat is maar goed ook.”