Recensie: Arjan Breukhoven speelt Bach & Friends

„Een unieke cd op een uniek orgel gespeeld op een unieke locatie.” Arjan Breukhoven steekt z’n enthousiasme over zijn jongste cd niet onder stoelen of banken. Op de term ”uniek” bestaat echter geen patent.

In de Klosterkirche St. Antonius in Worbis (Midden-Duitsland) bouwde Adam Oehninger in 1696 (Breukhoven meldt 1697) een orgel dat geheel verloren ging, op de Octave 4’ van het hoofdwerk na – feiten die het cd-boekje niet meldt. Op basis van dat ene register reconstrueerde Waltershausen in 2011 het drieklaviers instrument (35 stemmen), inclusief de zogenoemde 1/6-middentoonstemming. Het gaat dus te ver om te spreken van „een uniek Barok-orgel uit de 17e-eeuw.”

De gemodificeerde middentoonstemming is vooral in de grote Bachwerken (de Dorische Toccata zonder fuga, de d-moll, de g-moll en het Concerto in a naar Vivaldi) blijvend wennen. Breukhoven brengt ze zeer energiek, gelardeerd met tal van extra versieringen en zelfs een geïmproviseerde cadens voor het slot van de fuga van BWV 541.

De cd biedt onder de jolige titel ”Bach & Friends” een prettig programma: Bach geflankeerd door Walthers Concerto naar Telemann, Böhms ”Vater unser” en Buxtehudes Fuga in C en Preludium en Fuga in a. Dat laatste stuk klinkt geweldig, dankzij het fraaie plenum mét mixtuur (opvallend afwezig in Bachs Dorische) en in de fuga ook het enige (!) klaviertongwerk, de Trompet 8’ van het hoofdwerk.

Het orgel én Breukhoven komen zeker zo goed tot hun recht in het kleinere werk. Bijzonder expressief klinken ”Liebster Jesu” van Bach en de beroemde Aria uit de orkestsuite in D: muzikaal-gevoelvol, maar niet zoetsappig.

Bach & Friends – Arjan Breukhoven – Klosterkirche St. Antonius in Worbis (Duitsland); STH Records (1418252); € 14,90; bestellen: www.arjanbreukhoven.nl

Dorische Toccata, BWV 538 (J. S. Bach)

Preludium a-moll (D. Buxtehude)

Vater unser im Himmelreich (G. Böhm)