Dirigent Mariss Jansons (76) overleden

Mariss Jansons. beeld EP, Herbert Pfarrhofer

Dirigent Mariss Jansons, van 2004 tot 2015 chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO), is zaterdagavond op 76-jarige leeftijd in zijn woonplaats Sint-Petersburg overleden.

De van oorsprong Letse dirigent stopte destijds bij het Concertgebouworkest om gezondheidsredenen. Zijn laatste concert als vaste dirigent van het KCO in Amsterdam was op 20 maart 2015, in aanwezigheid van koningin Máxima. In 2013 werd Jansons geridderd in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Hij bleef wel dirigeren, onder meer bij het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks in München en bij de Wiener Philharmoniker. Met dat Weense orkest zou hij maandag 2 december een programma spelen met muziek van Bartók, Rachmaninov en Ravel. Ook dirigeerde Jansons een aantal malen het traditionele Nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker, dat wereldwijd wordt uitgezonden. De afgelopen tijd liet Jansons meestal verstek gaan vanwege zijn broze gezondheid.

Mariss Jansons werd in 1943 geboren in het getto van Riga, als zoon van een dirigent en een mezzosopraan. Hij studeerde onder meer bij Hans Swarowsky en de legendarische Herbert von Karajan. Jansons gold als workaholic, die een breed repertoire vertolkte. Fameus was hij wegens zijn interpretatie van de symfonieën van Mahler en Sjostakovitsj, maar zijn grootste liefde was opera.

Jansons leed al lange tijd aan een hartkwaal. Hij leefde met een inwendige defibrillator sinds hij in 1996 in Oslo tijdens de opvoering van Puccini’s opera ”La Bohème” op het podium een hartinfarct kreeg, dat hij maar ternauwernood overleefde.

Het Concertgebouworkest laat weten ontzet te zijn door het overlijden van zijn „geliefde conductor emeritus”, die eind oktober 2017 met Eva-Maria Westbroek zijn laatste gastoptreden in Amsterdam gaf. „De muziekwereld verliest hiermee niet alleen een groot dirigent, maar ook een warm en integer mens”, zo staat op de website. Een woordvoerder meldt dat er wordt nagedacht over een passend eerbetoon van het orkest aan zijn voormalige maestro.

Minister Van Engelshoven (Cultuur) noemt Mariss Jansons „van grote betekenis voor het Concertgebouworkest. Zijn artistieke vakmanschap en enorme gedrevenheid brachten het naar een toonaangevende positie, zoals hij nog vele andere orkesten naar grote hoogte leidde. Ik ben hem daarvoor zeer dankbaar.”