Deeltjesversneller Genève twee jaar dicht

LHC. beeld AFP, Fabrice Coffrini

Met deeltjesversneller LHC van het CERN in Genève is maandag het laatste experiment uitgevoerd. De Large Hadron Collider gaat dicht tot ergens in het voorjaar van 2021.

Dat maakte het CERN maandag bekend. De deeltjesversneller wordt in de tussentijd verbouwd en opgewaardeeld. De LHC kan straks deeltjes nog meer versnellen, waardoor bij botsingen mogelijk nog onbekende subatomaire deeltjes kunnen worden ontdekt.

De LHC heeft sinds de tweede run vanaf 2015 zo’n 16 miljoen miljard protonen laten botsen met een energie van 13 miljard elektronvolt. Na 2021 gaat dit omhoog naar 14 miljard elektronvolt.

Al die botsingen zijn goed voor een duizelingwekkende hoeveelheid data van meer dan 300 petabytes (300 miljoen gigabytes). Dat komt overeen met duizend jaar lang zeven dagen lang 24 uur per dag videokijken.

Tijdens de eerste run –tussen 2009 en 2013– hadden botsingen plaats met lagere energieën. Daarbij vonden de onderzoekers onder meer het Higgs-deeltje. Daarmee werd het laatste gat in het standaardmodel van de deeltjesfysica opgevuld.

Vanaf 2026 moet de zogeheten High-Luminosity LHC-upgrade gaan draaien. Daardoor moet het aantal protonenbotsingen met een factor vijf omhoog gaan.