„Door workshops leerde ik vluchtelingen beter kennen”

Michelle de Gruijl maakte een serie illustraties over de bed-bad-broodvoorziening voor ongedocumenteerde vluchtelingen in Amsterdam. beeld Michelle de Gruijl
3

In het pand waarin Michelle de Gruijl haar atelier heeft, verblijven ook 150 vluchtelingen in een bed-bad-broodvoorziening (BBB). De Amsterdamse illustrator zocht hen op en legde het leven van deze groep vast in een serie „journalistieke illustraties.”

Een deel van het werk van antropoloog en illustrator De Gruijl (31) is vanaf vrijdag te zien op de expositie ”Bed Bad Brood Buur”. Bezoekers kunnen tot en met 5 maart terecht in het pand van de maatschappelijke broedplaats Lola Luid in Amsterdam Nieuw-West.

Hoe is het idee ontstaan?

„In een deel van het pand waarin ik mijn atelier heb, werd in 2018 de 24 uursopvang voor ongedocumenteerde vluchtelingen geopend. Op een informatieavond voor de buurt stelden bewoners vooraf vooral informatieve en praktische vragen: Wie zijn die mensen en hoe zit het met de veiligheid? Ik wil maatschappelijke onderwerpen zichtbaar maken en besloot een reportage over de BBB te gaan tekenen.”

Wat viel u op toen u de BBB voor het eerst bezocht?

„Ik verwachtte dat het er druk zou zijn, omdat er 150 mensen verblijven. Tot mijn verrassing was het heel rustig toen ik er op een dinsdagmiddag om twee uur binnenliep. Medewerkers vertelden me dat veel bewoners overdag druk zijn. Ze bezoeken een advocaat, gaan naar taalles of doen boodschappen van het leefgeld dat ze elke week krijgen.”

Hoe ging u te werk?

„In het begin probeerde ik gesprekjes met mensen aan te knopen om ze te leren kennen, maar ik voelde me vaak wat bezwaard omdat ik hen stoorde in hun bezigheden. Veel jonge mensen uit Eritrea spraken bovendien niet zo goed Engels. Dat was een obstakel. Uiteindelijk ging ik schilderworkshops organiseren. Daardoor leerde ik de bewoners informeel steeds beter kennen. Verder maakte ik schetsen van wat ik tegenkwam, bijvoorbeeld in de eetzaal en de keuken. Die werkte ik later in mijn atelier uit.”

Heeft dit project uw kijk op ongedocumenteerde vluchtelingen veranderd?

„Ik heb meer zicht gekregen op hoe zij hier ondanks de moeilijke situatie waarin zij zitten een leven proberen op te bouwen. Eén vrouw maakt verschillende plekken in Amsterdam vrijwillig schoon omdat ze nuttig bezig wil zijn. Dat had ik niet verwacht. Ook de gastvrijheid viel me op. Mensen groetten me vriendelijk, boden koffie aan of vroegen me mee te eten.”

Wat kan de bezoeker van de tentoonstelling verwachten?

„De expositie toont een deel van mijn reportage die online –bedbadbroodbuur.nl– helemaal te bekijken is. Ik heb illustraties geselecteerd aan de hand van de vijf meestgestelde vragen die ik over de BBB hoorde, zoals: Wie zijn deze mensen en wat doen ze overdag?”

In de schijnwerpers: rubriek voor opmerkelijk regionaal nieuws