Noordoostpolder: kraamkamer van de tulp

Tulpenpracht. beeld Sjaak Verboom
3

In volle bloei staat de tulp deze weken. In de Noordoostpolder, kraamkamer van de bollenteelt, legt de fleurige bloem steeds meer gewicht in de schaal.

Speurend loopt Gerrie Barneveld tussen perkjes met kleurige tulpen. „Waar zag ik nou de Amaliatulp staan?” De vrouw uit Enschede („ND-lezer”) bezoekt op deze druilerige maandag het Tulpenbelevingsveld nabij Creil, een dorp in de Noordoostpolder. Ze geniet van de ongeveer 400 verschillende tulpen in bloei. „Magnifiek: alles wat hier ontluikt. Een lust voor het oog.”

tulpen

Met haar iPad maakt ze foto’s. Thuis zoekt ze de beelden uit. Een selectie gaat naar familie in Canada. „Foto’s van de Willem-Alexandertulp of de Amaliatulp bijvoorbeeld.”

Ook Margje Dunnink uit Staphorst is met enkele familieden naar het Tulpenbelevingsveld gekomen. „We zijn er een dagje opuit, de kleinkinderen hebben vakantie. Mooi om die tulpen te zien. Ik wist niet dat er zo veel soorten waren.”

Schermafbeelding_2017-04-25_om_09.10.32Staphorsters genieten van tulpenpracht in Noordoostpolder

In een tent op het terrein beschilderen een paar dames een stel klompen. Er moeten tulpen op komen. „Buiten kunnen we inspiratie opdoen”, zegt workshopleidster Riek van de Bor.

Bij het Tulpenbelevingsveld is net een helikopter geland. Voor een paar tientjes kun je een rondje over de tulpenvelden in de Noordoostpolder maken.

Vuurrood

Het is alles tulp wat de klok slaat deze weken in de Noordoostpolder. De anders soms wat grauwe landerijen zijn op veel plaatsen veranderd in kakelbonte lappendekens. Pimpelpaars, kanariegeel en vuurrood zijn de velden. Langs kaarsrechte polderwegen staan auto’s in de berm geparkeerd. Geliefden fotograferen elkaar te midden van de bloemenpracht.

„De tulp is een echt Nederlands product”, zegt tulpenteler Jan van Meer, op wiens land het Tulpenbelevingsveld ligt. „De tulp past in het rijtje van molens en klompen.”

De Noordoostpolder is een belangrijke kraamkamer van de tulp. De kleurige bloem beleefde daar de afgelopen decennia een stevige opmars. Was pakweg een halve eeuw geleden zo’n 100 hectare grond bestemd voor tulpenteelt, nu kweken in de Noordoostpolder zo’n vijftig bedrijven tulpen op een oppervlakte van naar schatting 2000 hectare. „Voorheen werd de tulp hier alleen op lichte, zanderige grond geteeld. Later bleek dat de bloem ook prima op zware klei kan worden gekweekt”, zegt Van Meer. Menige bloembollenteler uit het drukke westen verzette de bakens naar de uitgestrekte Noordoostpolder.

Weidsheid

De tulpenvelden in de Noordoostpolder trekken in deze tijd van het jaar steeds meer bezoekers. Dat zegt Margot Maljaars, woordvoerder van de Stichting Evenementen en Promotie Noordoostpolder, in een kantoorpand in Emmeloord, veruit het grootste dorp van de Noordoostpolder.

Zo’n tien jaar geleden togen 30.000 liefhebbers naar de polder om de bloemenpracht te bewonderen, vorig jaar stond de teller op ongeveer 50.000 mensen. „Op de wegen rond de Keukenhof staan vaak files. Daarom wijken nogal wat mensen uit naar de Noordoostpolder, waar mensen genieten van de weidsheid.”

Het Tulpenfestival deze weken in de Noordoostpolder moet de tulp grandeur verschaffen. Er zijn tal van activiteiten. Poppen met tulpen beschilderen bijvoorbeeld. „Leuk voor bijvoorbeeld een vrijgezellenavondje”, zegt Maljaars. „In de ene hand een kwast, in de andere hand een glaasje wijn.” Of je kunt de ruim 100 kilometer lange Tulpenroute rijden. Per auto, fiets, bus. Het publiek komt van ver over de grenzen. Menigeen is afkomstig uit Aziatische landen. Daar verspreidde de Stichting Evenementen en Promotie Noordoostpolder een paar jaar geleden wervingsmateriaal.

Een publiekstrekker dit jaar is het Mondriaanveld nabij Creil, niet ver van de IJsselmeerdijk met zijn hoge windmolens. Op het veld is als het ware een Mondriaanschilderij geplant: rechthoekige percelen met tulpen in felle kleuren, zoals geel en paars. Op een uitkijkpost bij het Mondriaanveld maken twee geliefden een selfie.

Virussen

Rode tulpenkoppen fladderen door de lucht op een bollenveld bij Emmeloord. Boer Gerard Slootman manoeuvreert zijn tractor over de lange bedden. Een kopmachine voor op het landbouwvoertuig snijdt de bloemen van de planten. Zo vormt de plant in de grond nieuwe bollen.

Tulpen telen vergt nogal wat vakmanschap, zegt Slootman. Een tulp, geplant in het najaar, moet de winter door. Virussen liggen op de loer. Boeren vrezen in het voorjaar nachtvorst of hagel. Een goed bollenveld van een hectare levert zo’n 500.000 verkoopbare bloembollen op. Na een forse hagelbui echter kunnen schimmels de tulpen aantasten, waardoor er per hectare bijvoorbeeld slechts 100.000 verkoopbare bollen overblijven. „De tulp is een zwakke plant. We houden ons hart vast nu er de komende dagen hagel wordt voorspeld. Het is voor ons een spannende tijd.”

Tulpenland

Nederland is een echt tulpenland. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldde vorige week dat meer dan de helft van het totale bloembollenareaal in 2016 was bestemd voor de teelt van tulpen. Vorig jaar telde ons land zo’n 900 tulpentelers. Die kweken honderden verschillende rassen.

De waarde van de bloembollenexport is tussen 2010 en 2015 met ongeveer 7 procent toegenomen tot ongeveer 871 miljoen euro, aldus het CBS vorig jaar.

Tulpen op het veld worden geteeld voor de bollen. De nieuwe bolletjes worden in de zomer gerooid. Een deel vindt zijn weg naar de consument, die de bollen in het najaar plant. Andere tulpenbollen gaan naar zogeheten broeierijen: kassen, waar in de winter uit elke bol een bloem groeit. Deze snijtulpen zijn bestemd voor bloemenwinkels in heel Europa.