Kabinet legt uitstoot kolencentrales aan banden

beeld ANP, Bram van de Biezen

Het terugdringen van de elektriciteitsopwekking uit kolenstroom is de belangrijkste maatregel die het kabinet wil treffen om alsnog te kunnen voldoen aan de eisen uit het zogenaamde Urgenda-vonnis.

Dat blijkt uit het totaalpakket aan maatregelen dat minister Wiebes (Economische Zaken) vrijdag heeft gepresenteerd.

Daarin staat dat de vier Nederlandse kolencentrales te maken krijgen met een uitstootplafond. Zij moeten hun capaciteit zo ver terugbrengen dat daarmee een aanvullende CO2-reductie in de orde van grootte van 5 tot 7,5 Mton wordt gerealiseerd.

Omgerekend zou dat erop neerkomen dat ze op nog maar maximaal 25 procent van hun vermogen mogen draaien. De centrales worden gecompenseerd voor het capaciteitsverlies.

Overigens kan de hoogte van het uitstootplafond nog worden aangepast als de uitstoot van broeikasgassen door de strenge coronamaatregelen nog lager is dan nu voorzien.

Het restant van de benodigde emissiereductie moet worden gerealiseerd doordat burgers hun woning verder verduurzamen. Daarvoor trekt Wiebes 150 miljoen euro uit. Eenzelfde bedrag zet hij opzij voor het verminderen van de verhuurdersheffing voor woningcorporaties die hun huurwoningen verduurzamen.

Een pakket maatregelen dat minister Schouten (Landbouw) vrijdag presenteerde om uit de stikstofimpasse te komen, lekte al eerder uit. Het kabinet trekt 5 miljard uit, waarvan zo’n 3 miljard bestemd is voor extra bomenaanplant en andere maatregelen voor natuurherstel. Zo’n 1,3 miljard is voor het opkopen van veehouders. Volgens LTO Nederland blijft er daardoor veel te weinig over voor toekomstgerichte maatregelen, zoals innovaties in de bedrijfsvoering.

LTO start een procedure om te verhoeden dat met het opkopen van boerderijen de stikstofruimte die samenhing met de al wel vergunde, maar nog niet gerealiseerde stalcapaciteit op deze ondernemingen uit de markt verdwijnt.

Andere elementen uit het maatregelenpakket van Schouten betreffen een maximering van het ruw eiwitgehalte van mengvoer. Ook komen er nieuwe emissie-eisen voor nieuwe en bestaande stallen, met wettelijke vastlegging van een streefwaarde voor stikstofreductie in 2030.

SGP-landbouwwoordvoerder Bisschop zei vrijdag in een eerste reactie dat het kabinet te snel en te fors inzet op een uitkoopregeling. „Waarom wordt boeren rond Natura 2000 gebieden niet veel meer kansen gegund om door emissiereductie op het erf bij te dragen? Dat levert veel meer stikstofwinst op en perspectief voor boeren”, aldus Bisschop.

De SGP keert zich verder tegen de eenzijdige eisen voor mengvoer en de nieuwe emissie-eisen voor alle stallen. Bisschop: „Ik ben bang dat boeren aan handen en voeten gebonden worden, terwijl de situatie op elk bedrijf anders is. Dit moet je veel meer gebiedsgericht oppakken.”

De duidelijke taal over wettelijke vastlegging van streefwaarden en maatregelenpakketten staat volgens de SGP in schril contrast met de onduidelijkheid over het perspectief voor vergunningverlening. „Hoog tijd voor een stevig debat”, aldus Bisschop.