Normandië staat vol met musea

75 jaar D-day
De pop die John Steele moet voorstellen hangt aan de kerk in Sainte-Mère-Eglise. beeld EPA, Thibauld Vandermersch
2

In Normandië is nog veel te zien over de hevige strijd die er woedde. Begraafplaatsen, bunkers en musea worden dagelijks bezocht door talrijke toeristen, nabestaanden en zelfs nog oud-strijders. Op veel plekken kun je je in het Engels verstaanbaar maken en soms in het Nederlands. Een overzicht van enkele kenmerkende plaatsen.

Begraafplaatsen

In het gebied waar de aanval plaatsvond, liggen tal van begraafplaatsen. Een overzicht van enkele grote kerkhoven.

De Amerikaanse begraafplaats in Colleville-sur-Mer, pal naast Omaha Beach, bevat meer dan 9300 graven. Het is op de plaats waar de Amerikanen bij de landing in Normandië grote verliezen leden. Vanaf het kerkhof is er uitzicht op zee. Onder een granieten plaat op de begraafplaats ligt een boodschap van generaal Eisenhower. Deze boodschap mag pas op 6 juni 2044 openbaar worden gemaakt. Pal naast de begraafplaats zijn een chalettenpark en een camperplaats.

Enkele kilometers landinwaarts ligt in het plaatsje La Cambe de Duitse begraafplaats. Hier liggen meer dan 21.000 militairen begraven. Kenmerkend is een heuvel met een kruis erop die een overzicht biedt over het kerkhof.

Op het Bayeux War Cemetery liggen bijna 4000 Britse militairen en bijna 500 Duitse.

In Ranville liggen meer dan 2000 Britten en zo’n 300 Duitsers.

Op de Canadese begraafplaats van Bény-sur-Mer liggen ruim 2000 jonge mannen.

Musea

Over een breedte van zo’n 100 kilometer langs de landingstranden en zo’n 10 tot 20 kilometer landinwaarts zijn talloze musea te vinden. Ze tonen vaak oude voertuigen, boten, (zweef)vliegtuigen en obstakels die de aanvallers moesten tegenhouden. Informatiepanelen en vitrines met vondsten vullen het verhaal verder in.

Het Mémorial de Caen is het grootste museum in de regio. Het vertelt het verhaal over D-day en de gevechten rond Caen. Maar er is ook veel te zien over de Tweede Wereldoorlog in zijn geheel en over de geschiedenis van de twintigste eeuw. Vliegtuigen, een vliegende bom (V1), een stuk van de Berlijnse Muur en herinneringen aan winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede zijn bijzondere onderdelen van het museum

Het Musée du Débarquement Utah Beach ligt bij het meest westelijke van de vijf landingsstranden. Binnen en buiten is het nodige te zien, waaronder een landingsboot en versperringen.

Een kleine 15 kilometer landinwaarts ligt het plaatsje Sainte-Mère-Église. Dit werd op 6 juni door parachutisten aangevallen. Een van hen, John Steele, bleef met zijn parachute aan de kerktoren hangen. Een pop aan de toren herinnert daaraan. Vlak bij de kerk staat het Airborne Museum met onder andere een zweefvliegtuig.

Het Overlord Museum in Colleville-sur-Mer ligt vlak bij de Amerikaanse begraafplaats. Er staan zo’n 35 voertuigen, waaronder tanks.

Ook Musée D-Day Omaha in Vierville-sur-Mer, enkele kilometers van de begraafplaats, is de moeite waard.

Musee Memorial de la Bataille de Normandië staat in Bayeux. Dit was de eerste grote Franse plaats die op 7 juni werd ingenomen. Er staat een groot aantal voertuigen, waaronder tanks van de Duitsers en geallieerden. Het museum staat hoog aangeschreven bij toeristen.

De Arromanches 360 Circular Cinema in Arromanches is overweldigend, door de videobeelden en door het geluid. Ook het Musee du debarquement in dezelfde plaats is indrukwekkend.

Het Pegasus Memorial in Ranville, niet ver van Caen, vertelt het verhaal over de verovering van een belangrijke brug over de rivier de Orne. Zweefvliegtuigen landden pal naast deze brug. Britse soldaten wisten de Duitse verdedigers snel te overmeesteren. De opvallende brug werd in 1994 verwijderd en verplaatst naar het naastliggende terrein. Het is het belangrijkste object van het museum, dat pal naast de nieuwe brug ligt.

Plaatsen

Het is waardevol om niet alleen musea te bekijken, maar ook de duinen in te gaan en stadjes en dorpen te bezoeken.

Op veel plaatsen in de duinen liggen bunkers. Vanaf het strand zijn ze niet allemaal goed te zien. Maar als je dichterbij komt, blijken die drie gebouwtjes die je aanvankelijk zag opeens een hele rij betonnen bunkers te zijn.

Pointe du Hoc is een klif tussen Utah Beach en Omaha Beach. De Amerikanen wisten de klif ten koste van veel verliezen te veroveren. Dat was belangrijk, omdat Duitse kanonnen vanaf dit punt beide stranden konden beschieten. Onder andere de vele bomkraters zijn nog te zien.

Bij Longues-sur-Mer, niet ver van Arromanches, is te zien hoe groot de kustbatterijen waren. Je kunt er op de kanonnen klimmen.

Arromanches is vooral bekend van de kunstmatige haven die er werd aangelegd. Delen van de haven zijn nog steeds te zien. Arromanches is erg toeristisch.