Ds. Verhoeven: Voorzichtig met verbinding Bijbeluitleg en wetenschap

Geloof en wetenschap
beeld iStock

Christenen moeten terughoudend zijn in het direct verbinden van Bijbeluitleg met wetenschappelijke uitkomsten, bijvoorbeeld op het gebied van schepping en evolutie. Dat schrijft ds. J. A. W. Verhoeven in De Waarheidsvriend van deze week.

Ds. Verhoeven, lid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland, bespreekt in het orgaan van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk het onlangs verschenen boek ”En de aarde bracht voort. Christelijk geloof en evolutie” (uitg. Boekencentrum, Utrecht) van prof. dr. G. van den Brink. Daarin betoogt de hoogleraar theologie en wetenschap aan de Vrije Universiteit Amsterdam dat evolutietheorie en orthodox-christelijk geloof met elkaar te verenigen zijn.

De predikant van de hervormde gemeente in Leerdam vindt het „niet helpend” voor het gesprek over schepping en evolutie dat prof. Van den Brink zich in zijn studie keert tegen mensen die de Bijbel „letterlijk” lezen. „Tegenover letterlijk staat figuurlijk of geestelijk. Maar dit is veel te grof gereedschap. Het helpt niet om te zeggen dat Augustinus Genesis 1-3 niet letterlijk las. Wie doet dat wel? Het is duidelijk dat Genesis 1 met opzet gestructureerd is. En dat Genesis 2-3 Gods scheppingsdaden vanuit een ander perspectief belicht dan Genesis 1.”

Volgens ds. Verhoeven stelt prof. Van den Brink –voormalig bijzonder hoogleraar namens de Gereformeerde Bond– niet dat God het kwaad als het ware heeft ingebakken in de schepping. „Maar hij scheert daar wel langsheen.”

Het gevolg is dat prof. Van den Brink allerlei teksten uit het Nieuwe Testament –zoals Romeinen 8:18-27 en 1 Korinthe 15:42-49– betrekt op het lijden vóór de zondeval. „Dat lijkt me exegetisch nauwelijks mogelijk. Wellicht is dit de prijs voor de methodische aanpak.”

Prof. Van den Brink gaat uit van een historische zondeval. Volgens ds. Verhoeven blijven er echter „talloze” vragen bestaan: „Kan de zonde in termen van terugval worden getypeerd? Hoe zit het met de biologische dood van de mens? Als de mens is voortgekomen uit het rijk van de dieren, wat is dan het verschil tussen de biologische dood van een dier (vóór de zondeval)) en de biologische dood van de mens?”

Prof. Van den Brink wil voorkomen dat christelijke studenten en wetenschappers een boedelscheiding gaan ervaren tussen de zondag en de week. Ds. Verhoeven vindt dat een aangelegen punt. „Ook missionair zit hier een punt: mogen wij van gelovigen vragen dat zij hun verstand inleveren bij de deur van de kerk? Ook wie met Van den Brink van mening verschilt, heeft hier huiswerk.”

De kerk heeft volgens het hoofdbestuurslid van de Gereformeerde Bond „profetische wijsheid nodig om in deze laatste dagen de geesten te beproeven. Van den Brink verbindt de wetenschap aan artikel 2 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis, maar ik zie veeleer een verzwagering tussen wetenschap en Verlichting. Dat maakt mij a priori wat terughoudend om Bijbeluitleg zó direct te verbinden met wetenschappelijke uitkomsten.”

Klik hier voor meer artikelen over dit thema.