Ik kwam bij hem op bezoek omdat hij in het ziekenhuis had gelegen. Maar een pastoraal gesprek werd het niet bepaald. Hij had in de loop van de jaren zóveel nare ervaringen opgedaan met kerkmensen die wel zo degelijk waren als maar kon, maar… ondertussen net als motregen waren! „Christenen en motregen bedriegen je, nietwaar?” Hij had daarom gebroken met de kerk en met God. Toen vroeg ik hem dus of hij in heel het stadje Genemuiden niemand wist voor wie hij nog wél respect had. En hij noemde toen Hendrikje Mateboer uit de Nijstad.

Je moet weten dat men in het Genemuidens dialect een ”h” uitspreekt waar die niet staat en juist geen ”h” waar die wel staat. Dus Albert wordt Halbert, Hendrikje wordt Endrikje en dat wordt dan weer: Ennekie.

En ja, dat was een christin van het zuiverste water, voor wie iedereen, vriend en vijand, respect had. En zo kwam het toch tot een gesprek over de dienst van God, over Zijn Woord en vooral over Zijn Zoon.

Voorbeeldig

Oh oh, wat kan wangedrag van christenen (zogenaamde christenen) veel extra blokkades opwerpen voor niet-christenen, buitenkerkelijken, wereldlingen en aanhangers van andere godsdiensten! Natuurlijk is het onredelijk van iemand om te zeggen dat álle christenen zo verkeerd zijn als die paar die hij ontmoette en die helaas niet bepaald een visitekaartje waren voor hun God. Maar ondertussen functioneert het nogal eens wel zo: één negatieve ervaring met kerkmensen maakt veel meer kapot dan heel veel goede woorden heel kunnen maken. Daarom is het van het grootste belang dat wij die de christennaam dragen ons allemaal als christenen gedragen.

Als negatieve dingen hebben plaatsgevonden, probeer ze dan niet goed te praten

Zo zegt Jezus het ook in de Bergrede: Jullie zijn het licht voor de wereld. Jullie moeten functioneren als zout dat het eten smakelijk maakt en dat bederf weert. Jullie moeten in heel je levensgedrag zúlke mensen zijn, dat anderen aan je kunnen zien dat je bij de hemelse Vader hoort. En als zij heel je voorbeeldige leven zien, zullen ze God in de hemel prijzen.

Ruimte voor kritiek

De vraag die ik nu ga beantwoorden, luidt: “Het gedrag van christenen is soms geen goede reclame voor hun Heere. Dat gedrag kan van alles zijn: van zure reacties en nare discussies tot elkaar de tent uit vechten. Als men al enigszins vervreemd is van God is dergelijk gedrag vaak een extra reden om Hem helemaal de rug toe te keren. Als jij met zo iemand in gesprek komt, wat zeg je dan? En hoe kun je dan de boodschap van Gods Evangelie nog overdragen?”

In de eerste plaats is het goed om ruimte te geven voor die kritiek. Ook om in te stemmen met die kritiek. Doe er niets van af. Uit je verontwaardiging over al die negatieve dingen die je gesprekspartner noemt – zonder overigens te oordelen over het waarheidsgehalte van zijn beweringen. Je kunt immers niet weten of het allemaal wel zo is gegaan. Maar áls die negatieve dingen hebben plaatsgevonden, probeer ze dan niet goed te praten. Dát helpt in ieder geval niet.

Wat dan wel? Vraag of het redelijk is om alle christenen over één kam te scheren. In Springford had ik eens een gesprek met een farmer die een heel negatieve ervaring met een dominee had opgedaan en toen veralgemeniseerde: „Dóminees? Ze deugen geen van allen!” Ik zei: ooit heeft een boer mij bedrogen, wat zou u ervan vinden als ik nu zou zeggen: „Bóeren? Ze deugen geen van allen”? Dat vond hij niet eerlijk. En zo zou je je gesprekspartner kunnen laten inzien dat zijn argument nu niet bepaald hout snijdt.

Ware Geluk

En bij nogmaals het erkennen dat de volgelingen van Jezus niet allemaal in goed gedrag uitblinken, kun je misschien ook wijzen op een voorbeeld van een christen die er wél alles voor over had om zijn of haar naasten te dienen en God te gehoorzamen. En zó zou er een opening kunnen komen om toch de boodschap van God, de Schepper, door te geven.

Eén negatieve ervaring met kerkmensen maakt veel meer kapot dan heel veel goede woorden heel kunnen maken

En misschien kun je dan ook aantonen hoe heilzaam Zijn geboden zijn – ook en juist voor het maatschappelijke leven. Denk je eens in: een maatschappij waarin niemand steelt, fraudeert of bedriegt! En vooral, hoeveel liefde God heeft getoond om mensen de weg tot het Ware Geluk aan te wijzen.

Verder kun je opmerken dat het verkeerde gedrag van christenen nog niet betekent dat Christus Zelf Zich heeft misdragen. Vraag met zoveel woorden of jouw gesprekspartner ook kritiek heeft op de Stichter van het christendom, Jezus Zelf. En dus blijft er op deze manier nog een ruim veld over om iets goeds over Jezus van Nazareth te zeggen; om te vertellen waarin Hij wel goed deed. Vooral, wat Hij als Verlosser voor de mensheid heeft gedaan.

Overtuigen kun je zo iemand niet, maar getuigen, dat kun je wel. En vertel dan maar uit je eigen leven hoeveel goeds het Evangelie jóu heeft gedaan!