Waarom Duitsland meer IC-bedden heeft dan Nederland

Minister van Gezondheidszorg Jens Spahn beeld EPA, Jens-Ulrich Koch

Nu wereldwijd het coronavirus rondwaart, wordt de aanpak van het virus in de landen langs de meetlat gelegd. Voor Nederland ligt het voor de hand dit bij buurland Duitsland te doen.

De verschillen vallen direct op wanneer je naar het aantal positief geteste besmettingen in beide landen kijkt. In Nederland waren dat er vrijdagmiddag 15.819 en in Duitsland 83.774. Bij vergelijkingen tussen de twee landen wordt meestal de vuistregel genomen dat Duitsland ongeveer vijfmaal zo groot is. Het aantal besmettingen komt dus nog overeen, maar als het om sterfgevallen gaat lopen de cijfers wel ver uitelkaar. Tot nu toe stierven 1487 mensen in Nederland, tegen 1105 in Duitsland. Het Amerikaanse Johns Hopkins Instituut becijferde wereldwijd het aantal sterfgevallen per miljoen inwoners. In Nederland was dat deze week 68 tegen slechts 11 in Duitsland.

Hoe komt het dat er in Duitsland zoveel minder mensen sterven aan corona in vergelijking tot andere landen? Een van de verklaringen is dat Duitsland relatief vroeg een geïsoleerd coronageval had, eind januari in Beieren. Daarop gingen direct de alarmbellen af bij veel instanties die daarop hun voorbereidingen troffen.

Carnaval

De echt grote corona-uitbraken vonden later plaats in Noordrijn-Westfalen, waar op grote schaal carnaval werd gevierd. Ook Beieren en Baden-Württemberg in Zuid-Duitsland kennen veel besmettingen. In veel gevallen betrof het mensen die besmet zijn geraakt op wintersport in Oostenrijk.

Wat ook opvalt is dat Duitsland over gemiddeld veel meer intensivecare-bedden beschikt dan andere landen. Dit is terug te voeren op het beleid om zwaar zieke patiënten veel langer te blijven behandelen.

Per 100.000 inwoners zijn er 34 IC-beschikbaar in Duitsland, het gaat om 28.000 bedden in totaal. De regering wil dit aantal opschalen met nog eens 17.500 bedden. Een schril contrast met Nederland, dat slechts 8 en binnenkort 10 bedden per 100.000 inwoners beschikbaar heeft.

Ook een verschil is het Duitse beleid om van begin af aan veel te testen – wekelijks gaat het om 350.000 mensen, oplopend naar een toekomstige 500.000. In Duitsland halen mensen met lichte verschijnselen hierdoor eerder de statistieken, ze gaan vervolgens twee weken in quarantaine. Het Robert Koch Instituut dat in Duitsland de rol van het RIVM vervult, sluit ondanks de enorme beddencapaciteit (55 procent daarvan is nog vrij) niet uit dat binnen enkele weken ook hier meer patiënten binnen worden gebracht dan dat er beademingsapparaten beschikbaar zijn.

Op de vingers getikt

Nog niet zo lang werd Duitsland nog op de vingers getikt omdat het zoveel IC-bedden had. Het Duitse systeem was in de ogen van de OVSE en de Bertelsmann Stiftung niet efficiënt genoeg. Tijdens de huidige crisis lijkt dat grote aantal juist goed uit te komen. Toch is de Duitse minister van Gezondheidszorg Jens Spahn er bepaald niet gerust op. Volgens hem kunnen zelfs in Duitsland „Italiaanse toestanden” ontstaan. Het aantal bedden is gemakkelijk uit te breiden, maar met het aantal verpleegkundigen gaat dat minder snel. Zeker niet nu 2300 artsen en verpleegkundigen positief getest zijn op corona, terwijl er sowieso al een tekort is aan verpleegkundigen.

Hoe fragiel het Duitse systeem is blijkt in München: daar sluit een kliniek om personeelsgebrek.