Strijd tussen Obama en Trump duurt al tien jaar

Verkiezingen VS 2020
Oud-president Obama van de Verenigde Staten heeft steeds meer kritiek op zijn opvolger Trump. beeld AFP

De Amerikaanse president Trump en zijn voorganger Barack Obama liggen de laatste weken opnieuw met elkaar in de clinch. De ex-president heeft forse kritiek op het coronabeleid van de huidige regering.

Trump noemt Obama op zijn beurt een zeer incompetente president” en twittert de laatste weken met grote regelmaat over ”Obamagate”. De verstoorde relatie tussen de mannen gaat verder terug: naar de geboorte van Barack Obama.

Al bij de eerste presidentscampagne van Obama in 2008 werden er vraagtekens gesteld bij zijn Amerikaanse nationaliteit. De zogeheten ”Birther Movement” verspreidde het gerucht dat hij mogelijk in Kenia was geboren en daarom grondwettelijk gezien geen president mocht worden. Deze samenzweringstheorie kreeg mede door invloed van Trump veel aandacht. In april 2011 publiceerde Obama zijn geboortecertificaat om de discussie te stoppen. Donald Trump liet daarop weten vereerd en trots te zijn dat hij als enige in staat was gebleken Obama hiertoe te dwingen.

Voor president Obama was daarmee het hoofdstuk nog niet gesloten. Bij het National Correspondents Diner van mei 2011 hield hij zijn jaarlijkse speech, waarin hij zichzelf en de media op de hak nam. Eén van zijn belangrijkste doelwitten was Donald Trump, die zich volgens Obama voortaan bezig kon gaan houden met zaken die er werkelijk toe doen als: „Heeft de maanlanding echt plaatsgehad?” De bij het diner aanwezige Trump lachte om de spot van Obama als een boer met kiespijn. De geruchten zijn dat deze vernedering hem extra motivatie gaf zich later kandidaat te stellen. Omgekeerd schreef Michelle Obama in haar memoires dat zij Trump nooit zou vergeven voor zijn rol in de Birther Movement.

Obamacare

In de campagne van 2016 nam Trump stelling tegen alles wat president Obama had bereikt. De toenmalige Republikeinse kandidaat richtte zijn pijlen voornamelijk op Obamacare. Deze hervorming van het zorgverzekeringsstelsel rammelde volgens Trump aan alle kanten. Daarom zou hij op dag één van zijn presidentschap Obamacare ongedaan maken. Dat is hem nog steeds niet gelukt, mede omdat enkele partijgenoten het plan tegenhielden. Recent liet de president weten dat Obamacare in de kern al niet meer bestaat, maar desondanks steunt de regering een zaak bij het Hooggerechtshof om de wet van Obama af te schaffen.

Na de verkiezingen van 2016 nam de huidige president zijn voorganger met regelmaat op de korrel. In maart 2017 twitterde een furieuze Trump dat zijn telefoon tijdens de verkiezingscampagne was afgeluisterd op bevel van zijn voorganger Obama. Deze uitspraken werden al snel ontkracht door Trumps eigen ministerie van Justitie. Wel zei de huidige minister van Justitie, William Barr, eind vorig jaar dat er tijdens de campagne onderzoek was gedaan door de FBI naar samenzwering tussen medewerkers van Trump en de Russen. Ook rond immigratie, zorg en defensie moest Obama het in tweets regelmatig ontgelden.

Obamagate

Tot dit jaar hield de ex-president zich aan de ongeschreven regel om geen kritiek te uiten op je opvolger. Obama verbrak deze regel begin mei, toen hij zich privé negatief uitliet over het coronabeleid van president Trump. Zijn uitspraken werden gelekt naar de pers. Vervolgens ontlaadde Trump al zijn woede via Twitter en beschuldigde hij Obama ervan geprobeerd te hebben zijn presidentschap te boycotten. Ook toenmalig FBI-directeur James Comey zou in het complot hebben gezeten. Trump bestempelde dit als ”Obamagate”, maar vooralsnog heeft hij hier geen bewijs voor geleverd.

De strijd tussen Trump en zijn voorganger lijkt echter opnieuw in volle hevigheid te zijn losgebarsten. In een online-toespraak voor afstuderende studenten bekritiseerde Obama zijn opvolger – zonder diens naam maar één keer te noemen. Hij vergeleek Trump met een klein kind en verweet hem zelfs niet meer de indruk te wekken dat hij de leiding had in deze crisis.

Dat Obama nu de aanval kiest, is verklaarbaar. Zijn voormalig vicepresident Joe Biden neemt het op tegen Trump bij de verkiezingen in november. Obama is momenteel de meest populaire vooraanstaande politicus in de Verenigde Staten en wordt ook wel gezien als het belangrijkste campagnewapen van Biden. Omgekeerd zal Trump om die reden geen mogelijkheid voorbij laten gaan Obama te bekritiseren. Weet hij Obama te besmeuren, dan heeft dat ook negatieve gevolgen voor Biden. Daarmee lijkt de tijd rijp voor een nieuwe fase in de langdurige vete tussen de twee mannen die de laatste elf jaar de sleutels van het Witte Huis in handen hadden.