Nobelprijs voor de Vrede naar Ethiopische premier Abiy Ahmed

De Ethiopische premier Abiy Ahmed. beeld EPA

De Nobelprijs voor de Vrede is dit jaar toegekend aan de Ethiopische premier Abiy Ahmed. Dat maakte het Noorse Nobelcomité vrijdag bekend. Hij krijgt de prijs voor de toenadering van Ethiopië tot buurland Eritrea.

Ahmed heeft zich sinds zijn aantreden in april 2018 ingezet voor vrede in de regio. Hij maakte een einde aan de bittere en lange twisten tussen zijn land en het buurland Eritrea. Beide landen vochten tussen 1998 en 2000 een harde oorlog uit rond het grensgebied. Nadien bleven de spanningen echter bestaan. Zo waren er langs de grens permanent troepen gelegerd en waren alle verbindingen tussen beide landen verbroken. Er was geen telefoonverkeer mogelijk, laat staan personenverkeer.

Samen met de president van Eritrea, Isias Afewerki, werkte Ahmed aan een overeenkomst, die in 2018 tot een vredesovereenkomst leidde. Kern van dat verdrag was dat alle partijen zich committeren aan de grenzen die een internationale commissie in 2002 had vastgesteld.

„Abiy Ahmed is dit jaar bekroond als winnaar vanwege zijn inspanningen voor vrede en internationale samenwerking”, laat het comité vrijdag weten. „En in het bijzonder zijn initiatief om het grensconflict met buurland Eritrea op te lossen.”

In eigen land voerde Ahmed een groot aantal hervormingen door, waardoor er meer vrijheden kwamen. Kort na zijn aantreden liet hij duizenden oppositieleden vrij uit de gevangenis en mochten verbannen dissidenten terugkeren. De hervormingen konden niet voorkomen dat de etnische spanningen in Ethiopië opliepen. Sinds december 2018 sloegen daardoor intern bijna 3 miljoen mensen op de vlucht.
Het Nobelprijscomité benadrukte vrijdag dat de prijs ook bedoeld is als erkenning voor alle betrokken partijen en spreekt de hoop uit dat het vredesverdrag positieve verandering zal brengen voor alle bevolkingsgroepen in de regio.

Op dat punt valt er nog veel te winnen. De vrede lijkt voor minderheden in Eritrea bijvoorbeeld nog weinig verbetering te hebben gebracht. De overheid sloot recent alle rooms-katholieke ziekenhuizen en gezondheidscentra in een kennelijke reactie op een kritische brief van de Eritrese bisschoppen over het regeringsbeleid.
Ook evangelische christenen liggen onder vuur: dit jaar zijn er volgens berichten van Open Doors al tientallen opgepakt.

Met de toekenning van de prijs aan Ahmed greep de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg naast de eer. Zij werd als een belangrijke kanshebber gezien. De Nobelprijs voor de Vrede wordt beschouwd als de meest prestigieuze politieke prijs ter wereld en bestaat uit 9 miljoen Zweedse kroon (ongeveer 830.000 euro). Vorig jaar ontvingen de Congolese arts Denis Mukwege en de Iraakse mensenrechtenactivist Nadia Murad de Nobelprijs voor hun strijd tegen seksueel geweld als oorlogswapen.

De prijs wordt in Oslo uitgereikt op 10 december. Dat is de verjaardag van de Alfred Nobel, initiatiefnemer van de prijs.