Londen zet 23 Russische diplomaten uit

De Britse premier May, woensdag in het parlement. beeld AFP

Groot-Brittannië zet 23 Russische diplomaten uit naar aanleiding van het vergiftigen van de Russische ex-spion Sergej Skripal en zijn dochter Joelia. De Britse premier Theresa May kondigde dat woensdag aan, samen met een reeks andere maatregelen.

Londen denkt dat Rusland achter de poging zit om de voormalige spion te vermoorden. Hij werd vorige week zondag samen met zijn dochter bewusteloos op een bank in Salisbury aangetroffen. De twee bleken vergiftigd met een zenuwgas dat stamt uit de Sovjet-Unie.
May sprak woensdag van Russische staatsagressie. Ze wil onder meer overleg op hoog niveau met Rusland voorlopig opschorten, maar niet alle banden verbreken omdat dit niet in het belang van haar land is.

May noemde het „tragisch” dat Poetin „voor een dergelijke actie heeft gekozen.” De premier verklaarde „een bedreiging van Brits leven op Britse bodem” niet te tolereren.

De Britse premier kondigde aan dat er geen ministers of leden van het koninklijk huis naar het WK voetbal in Rusland zullen afreizen. Verder trok ze een afspraak met de Russische minister van Buitenlandse Zaken in. Bij het uitzetten van de diplomaten gaat het om de grootste groep die het land moet verlaten in dertig jaar.

Volgens het Kremlin is het Britse besluit de diplomaten uit te wijzen een vijandige daad die onaanvaardbaar, onterecht en kortzichtig is. Moskou verwijt de Britten de confrontatie te hebben gekozen. De huidige leiding in Groot-Brittannië draagt de verantwoordelijkheid voor de verslechtering van de Brits-Russische betrekkingen, zo liet de ambassade in Londen weten.

De Verenigde Staten staan achter de Britse beschuldiging dat Rusland verantwoordelijk is voor de zenuwgasaanval en steunt het besluit van Groot-Brittannië om 23 Russische diplomaten uit te zetten, zo heeft het Witte Huis in een verklaring laten weten. De aanval „past in het gedragspatroon waarin Rusland maling heeft aan de internationale rechtsorde, de soevereiniteit en veiligheid van landen wereldwijd bedreigt en pogingen doet om westerse democratische instituties en processen te ondermijnen”, aldus de verklaring.

De Franse regering wil echter nog bewijs zien dat Rusland is betrokken bij de zenuwgasaanval. De woordvoerder noemde de aanval in Salisbury op de Skripals „een ernstig incident” dat was gericht tegen een strategische bondgenoot. Het is nu echter nog te vroeg om te besluiten of er actie moet worden ondernomen, maakte een regeringswoordvoerder duidelijk. Frankrijk wacht op „definitieve conclusies” en op bewijs „dat de feiten helemaal kloppen” voordat het een standpunt inneemt.

Marina Litvinenko, de weduwe van de in 2006 in Engeland vergiftigde Aleksandr Litvinenko, ex-officier van de Russische veiligheidsdienst FSB, vindt de Britse reactie niet ver genoeg gaan. Londen besloot destijds vier diplomaten uit te wijzen. Ze pleitte tegenover persbureau Reuters voor gerichte sancties tegen Russische functionarissen en maatregelen „die Poetin misschien niet verwacht.”

De NAVO staat pal achter Londen. De Noord-Atlantische Raad, het hoogste politieke orgaan van de NAVO, verklaarde in een reactie: „De bondgenoten zijn het erover eens dat met de aanval duidelijk internationale normen en verdragen zijn overtreden.”

De raad verwijst naar een verdrag uit 1997, ook ondertekend door Rusland, dat productie en gebruik van chemische wapens verbiedt. De raad roept het Kremlin ertoe op opheldering te geven aan de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag.