Britse premier May kondigt vertrek aan

Maandoverzicht mei 2019
Theresa May vertrekt van Downing Street na haar aftreden als partijleider te hebben aangekondigd. beeld AFP

De Britse premier Theresa May treedt af als premier zodra de Conservatieve Partij een opvolger heeft. Formeel blijft ze nog twee weken als partijleider. Zodra er een nieuwe leider is, draagt May de voorzittershamer over.

De verklaring van May kwam vrijdag aan het eind van de ochtend. Uit het geruchtencircuit was al duidelijk dat de aankondiging van het aftreden aanstaande was.

Premier May zei met „enorme spijt” dat ze niet in staat was geweest het Britse vertrek uit de Europese Unie uit te voeren. Het akkoord dat ze in november over brexit sloot met de EU-leiders, heeft in het Lagerhuis geen draagvlak. Vanaf januari bracht ze het drie keer als voorstel in stemming in het parlement, maar telkens werd het weggestemd.

Dinsdag nog kwam premier May met wijzigingen. Ze was van plan de zaak begin juni opnieuw in stemming te brengen, maar de ontwikkelingen hebben dat ingehaald.

Jarenlange brexitchaos kost premier May de kop

De premier stuitte op verzet in haar eigen Conservatieve Partij. Vanuit het comité van backbenchers (Lagerhuisleden zonder regeringstaak) werd de afgelopen tijd druk uitgeoefend op de partijleider om te vertrekken. Vrijdagochtend werd het laatste gesprek met dit zogeheten ”1922-comité” gevoerd, met de aankondiging van vertrek al resultaat.

Een interne verkiezing van een partijleider kan weken duren. Eerst stemmen de ruim 300 fractieleden over de verschillende kandidaten totdat ze er twee overhouden. Dat tweetal wordt in een briefstemming aan de tienduizenden partijleden voorgelegd.

Premier May zei dat haar opvolger een nieuwe weg zal moeten zoeken om brexit uit te voeren. Het vertrek is twee keer uitgesteld en staat nu gepland op 31 oktober.

De premier somde in haar verklaring enkele belangrijke wapenfeiten van haar regering op. Ze zei er ook zeker van te zijn dat ze niet de laatste vrouwelijke premier zal zijn. Aan het eind van haar verklaring raakte ze in tranen toen ze zei dat ze „haar land zo liefhad.”

Het vertrek uit de Europese Unie volgt uit een referendum drie jaar geleden. Kort daarna trad May aan als premier.