Amish kwetsbaar voor corona

Buitenland
De Amish leven in de Amerikaanse staten Ohio en Pennsylvania nagenoeg in afzondering. beeld Riekelt Pasterkamp
3

Lokale autoriteiten in de Verenigde Staten maken zich zorgen om de geïsoleerd en boven op elkaar levende Amish. Ze zijn kwetsbaar voor corona. Hulpmiddel in de strijd: een soort McDrive voor koetsjes om inzittenden en paard te testen.

Het is een opvallend geluid. Voortdurend zoeven er auto’s en trucks voorbij op de Old Philadelphia Pike, ten oosten van de stad Lancaster. Maar ineens is er het klik-klakken van paardenhoeven. Een pikzwart koetsje (buggy) met een paard ervoor houdt halt voor het verkeerslicht en slaat bij groen linksaf. Niemand kijkt vreemd op van deze ene paardenkracht op de provinciale weg. Dit is Amish County.

Bij de megasupermarkt van Costco is vlak bij de ingang een speciale plek om de koetsjes te stallen. Lancaster en omgeving houden van de Amish. „In onze zeer individualistische samenleving kunnen de Amish ons veel leren over gemeenschap”, zegt Gerald Kling, uitbater van de Country Living Inn aan de Old Philadelphia Pike. „Zeker nu moeten we verschuiven van ”ik” naar ”wij”.”

Ook in Pennsylvania, in het oosten van de Verenigde Staten, waart corona rond. De staat is tot 30 april in lockdown. Er zijn in Pennsylvania ruim 25.000 geregistreerde besmettingen met het virus. In heel Amerika staat de teller op bijna 600.000 besmettingen en 24.000 doden.

De autoriteiten maken zich zorgen om de Amish. Ze zijn amper met 250.000 mensen, maar wel geconcentreerd in de staten Pennsylvania en Ohio. De streng conservatieve Amish leven nagenoeg in afzondering, zonder elektriciteit en auto’s. De kenmerkende zwarte koetsjes zijn in Lancaster County nauwelijks te ontwijken. Er is zelfs een verkeersbord dat ervoor waarschuwt.

Broekzak

Kinderen uit een handjevol Amish-gezinnen zitten bij elkaar op een schooltje met vaak maar één leerkracht. Televisie hebben de Amish niet, dus informatie over de coronacrisis volgen ze niet. „Al weten we best wat er speelt”, lacht de traditioneel (lange blauwe jurk, zwarte schort en wit mutsje) geklede Sarah. „Mobieltjes zijn hier ook doorgedrongen. De wereld zit in de broekzak van onze kinderen.”

Omdat de Amish het moderne leven graag zoveel mogelijk op afstand houden, denken ze de coronacrisis ook zelf wel aan te kunnen. In Holmes County in Ohio, waar de grootste Amish-gemeenschap van de Verenigde Staten woont, waren tot afgelopen weekend slechts enkele bevestigde gevallen van het coronavirus bekend. De pandemie heeft in Holmes County wel honderden Amish-naaisters, ambachtslieden en thuiswerkers het werk uit handen geslagen; er is geen vraag meer naar hun spullen.

Een werkloosheidsuitkering aanvragen doen de Amish niet. „Dat is in strijd met ons geloof”, zegt Atlee Raber, oprichter van Berlin Gardens. Deze firma produceert tuinmeubelen van gerecyclede melkkannen, maar is nu ingezet om plastic gezichtsmaskers voor medisch personeel te maken.

Ramp

Om het virus in te dammen, schiet een kleine kliniek uit Belleville de Amish te hulp. De oprichter en medisch directeur van de kliniek, dr. D. Holmes Morton, heeft een drive-thru testlocatie ontwikkeld waar paard en buggy’s doorheen kunnen om een coronatest te ondergaan. „Amish en ook Mennonieten vormen een bijzondere risicogemeenschap. Ze volgen niet constant het nieuws en zijn nauwelijks geïnformeerd”, aldus Morton, die is gespecialiseerd in genetische aandoeningen van kinderen binnen de gesloten gemeenschappen. „Hun sociale leven maakt ze kwetsbaar. Als ze kerk hebben, zitten ze met 300 mensen bij elkaar in een kleine boerderij. Vanuit het oogpunt van de coronabesmetting is dat een ramp.”

Amish eten gezond, vinden ze zelf. Ze doen dit vooral met zelfverbouwd voedsel. De nadruk ligt niet op gezond, maar op hartig en verzadigend eten. Ze gebruiken vaak specerijen, zoals kruidnagel, salamblad en tijm. Toch is er enige verandering zichtbaar in hun eetgedrag, want steeds meer leden gaan uit eten of kopen voedsel in de supermarkt.

Redden

„Gebed is nu nodig”, zegt boer Calvin Groff over de coronacrisis. „Alleen God kan ons redden.” Groff –baard, strooien hoed, acht kinderen, veertig koeien– melkt zijn beesten met behulp van een machine die draait op een generator. Zijn boerderij in dit liefelijke deel van de Verenigde Staten is niet aangesloten op het elektriciteitsnet. Groff verplaatst zich per buggy; hij heeft er twee. Zijn vrouw Leah runt een winkeltje waar ze melk, kaas, eieren en Lancaster County Yogurt verkoopt. Corona heeft de handel verzwakt. Een bordje aan de weg meldt dat de zaak op zondag gesloten is.

Amish-leiders zijn zich ervan bewust dat het coronavirus een bedreiging vormt voor hun diep gemeenschappelijke manier van leven. Hoe je die tradities kunt veranderen, is een andere zaak. „Meer mensen worden zich ervan bewust, zien een risico, maar misschien niet zo snel als de buitenwereld”, zegt Amish-voorganger Leroy Yoder. „Mensen denken dat wij ons in vergelijking met andere mensen geen zorgen hoeven te maken. Maar als we namen aan de cijfers moeten toevoegen, wordt het echt. Dan is het te laat.”

Yoder destilleert iets uit de crisis. „Ik denk dat het tijd is om te pauzeren en bij onszelf te rade te gaan. Soms is het goed om te ontdekken dat we niet alles onder controle hebben. De coronacrisis is wereldwijd het gesprek van de dag. Mensen zijn erg met zichzelf bezig. Maar laten we niet vergeten om te bidden voor de wereldleiders.”