Echte democratie vereist kiezers met kennis

Het is beter minder mensen een gefundeerd kiesrecht te geven dan meer mensen toe te staan prijs te schieten op de waan van de dag. beeld ANP, Bas Czerwinski

Voor mensen die van politiek houden, zijn dit gouden tijden. Een vrijwel nieuwe partij wint de Statenverkiezingen. De desbetreffende partij, Forum voor Democratie (FVD), suggereert de beginselen van de democratie hoog houden: er zijn voor het volk, luisteren naar wat er speelt en beleid maken in overeenstemming met de volkswil. De boodschap van FVD-leider Baudet is klaarblijkelijk geland. Bij andere partijen heerst veel verwarring: wat is de oorzaak van deze politieke aardverschuiving? Bij mij trouwens ook: hoe is het mogelijk dat je zo gemakkelijk een substantieel deel van de bevolking achter je ideeën kunt krijgen?

Vanuit die verwarring overweeg ik een nieuwe partij te starten. Het wordt een ”one-issuepartij”, met een beperkt aantal doelen, gerelateerd aan één politiek onderwerp. Omdat de partij zich op mensen met een gezond verstand richt, verwacht ik een forse groei. Hopelijk beseffen de andere partijen dit tijdig en nemen ze de doelen meteen over. Zodat we snel de handen ineen kunnen slaan en een grondwetswijziging kunnen regelen.

Het onderwerp is van groot belang: het realiseren van echte democratie. Die houdt in dat het volk mag meeregeren. Indirect natuurlijk, door het kiezen van mensen die een regering vormen.

Opkomstpercentages van rond de 50 zijn een aanfluiting. De uitdaging is om iedereen te betrekken bij wat er gebeurt en iedereen een stem te laten geven aan zijn mening. Het verhogen van de opkomst is dan ook het eerste partijdoel.

Het tweede ligt er dicht bij: het verbeteren van de inhoud. Je doet de democratie geen recht, als je het gebruik maken van stemrecht feitelijk gelijkstelt aan het kopen van staatsloten. Stemmen als een kip zonder kop moet afgelopen zijn. Om het stemmingsniveau te verhogen, moeten stemgerechtigden een steuntje in de rug krijgen. Natuurlijk niet door politieke kleuren te beïnvloeden. Wel door mensen een motief te geven waarom ze welke kleur bekennen.

Om de stemming inhoudelijk te verbeteren, is kennis nodig. Niet alleen kennis van wat partijen voorstaan, maar ook kennis van de cultuur en geschiedenis van ons land, van de grote issues die spelen in de wereld om ons heen. Mijn partij zal pleiten voor het afleggen van een toelatingsexamen alvorens deel te mogen nemen aan de verkiezingen. Dat examen toetst die kennis en stelt vragen. Uit de antwoorden zal blijken of potentiële kiezers weten hoe Nederland ontstaan is, hoe we hier altijd met elkaar gedacht hebben over tal van onderwerpen en welke cultuur we samen voorgestaan hebben. Ook vragen over de problemen van deze tijd. Om er een paar te noemen: Kunnen potentiële kiezers de feiten rond klimaatverandering noemen, alvorens met gemakkelijke oplossingen te komen? Weten ze dat de veelkleurigheid van de Nederlandse bevolking niet alleen te maken heeft met mensen uit andere continenten die van onze welvaart willen profiteren? Zijn ze ermee bekend dat achter de gebruikelijke verdeelsleutels van welvaartsgroei en welvaartsverdeling niet alleen hebzucht, maar ook objectieve economische wetten schuilen?

Alle Nederlanders, van welke afkomst ook, krijgen een stevig examen. In eerste instantie zal de uitslag best tegenvallen. Dat nodigt dan maar uit tot nadenken over ons onderwijs. Het ideaal moet echter blijven staan. Want het is beter minder mensen een gefundeerd kiesrecht te geven dan meer mensen toe te staan prijs te schieten op de waan van de dag.