De AVG is een dwerg die een reus wil blokkeren

„De invoering van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is een volgende stap op de weg van wantrouwen.” beeld ANP, Rob Engelaar

Enkele weken geleden las ik een interview met prof. Louise O. Fresco, rector magnificus van de Wageningen University. Ze vertelde dat ze jaren geleden met een groep studenten enkele weken op excursie kon gaan zonder daarna ook maar een bonnetje te overleggen. Nu moet iedere uitgave verantwoord worden en we vinden dat heel normaal. Dit is spannend. Wat is er gebeurd? Hoe zijn we beïnvloed door het denken dat we met regels en procedures grip op de dingen kunnen krijgen? Welkom in de wereld van wantrouwen.

De invoering van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) is een volgende stap op de weg van wantrouwen. Wantrouwen groeit door angst en angst door stel-je-voor-datvragen. Stel je voor dat het bedrijf dat jouw burgerservicenummer heeft, gehackt wordt: hoe gevaarlijk! Stel je voor dat iemand zomaar te weten komt dat je een ziekte hebt: daar moet je niet aan denken!

Behalve op wantrouwen is de AVG gebaseerd op individualisme. Ik ben niet van de gemeenschap, maar van mezelf en mijn kind is mijn project. Daarover heb ik de regie. Dus als een school een foto van mijn kind in de schoolkrant wil zetten, moet ik daarvoor toestemming geven. Het is veelzeggend dat we dat logisch vinden. Hoezo beïnvloed door de tijdgeest?

Iedere aanscherping van privacyregels vraagt een prijs. Ja zeggen tegen de AVG is zachtjes nee zeggen tegen vertrouwen als principe voor samenleven en samenwerken. Ja zeggen tegen de AVG is nee zeggen tegen gemeenschapsdenken.

Ook in het bedrijfsleven geldt: contracten zijn goed, procedures prima, maar vertrouwen is beter. Wantrouwen als basis voor samenwerking leidt tot hoge transactiekosten. Maar dit terzijde. Mijn zorgen rond privacywetgeving gelden niet het bedrijfsleven. De AVG is de nieuwe werkelijkheid en ik ben blij dat we in ons bedrijf een medewerker hebben die op professionele en consciëntieuze wijze de zaak AVG-proof heeft gemaakt. Een bedrijf van enige omvang kan er niet omheen.

Het punt dat ik wil maken, betreft met name de kerk. Het zou een grote vergissing zijn daar de invoering aan specialisten over te laten. De AVG is veel meer dan een technische operatie. Kerken zouden de invoering van de AVG moeten starten vanuit een Bijbelse visie op gemeente-zijn en vanuit kernwaarden als meeleven, vertrouwen en verbinding. Onze intuïtie kan ons bij de invoering helpen. Als iemand van een maatregel rondom de AVG het gevoel heeft dat er iets waardevols verloren gaat, verdient dat onmiddellijke aandacht.

De AVG is ook een beetje grappig. Een dwerg die een reus wil blokkeren. Ook al kunnen we onze persoonlijke gegevens opvragen bij een bedrijf, we zullen nooit en nooit meer grip krijgen op de onvoorstelbare en dagelijks groeiende hoeveelheid informatie die over een ieder van ons beschikbaar is. Ja, we regelen het fatsoenlijk. Nee, er wordt geen cookie geplaatst zonder jouw toestemming. Ja, Europa bedacht de AVG en de autoriteiten gaan die handhaven. Goed geregeld. Welterusten.

Je moet wel blind zijn als je op dit soort dingen vertrouwt. Privacywetgeving is niet meer dan een stevig hek om een vulkaan die op uitbarsten staat. Een sova-training voor een antiterreureenheid. Voor boosaardige organisaties die gegevens willen misbruiken, is het hoogstens een kleine uitdaging. Ons zoekgedrag op internet, lokale videocamera’s en bovenaardse satellieten, de stroom van gegevens die ons mobieltje ongevraagd uploadt, enzovoorts, enzovoorts, laten maar één conclusie toe: anonimiteit is voorgoed een utopie.

Apple, Google, Microsoft, Amazon en Facebook zijn de nieuwe koningen der aarde. Bij hen concentreren zich de macht en de middelen. Als je daar bang van wordt, werkt de AVG hoogstens als een placebo. Maar misschien moeten we vaker en offline het boek Openbaring lezen. Bij God is alles ”in control”. Er wordt geen cookie van mij geplaatst zonder Zijn wil en geen systeem gehackt zonder dat het past in Zijn plan. Dit soort gegevensbescherming is voor Gods kinderen pas echt een bron van vertrouwen.

De auteur is eigenaar van een adviesbureau voor mediation, coaching en training. Reageren? welbeschouwd@refdag.nl