Samenwerking in Europa is nodig, maar let op soevereiniteit lidstaten

Europees parlement in Straatsburg. beeld ANP, Lex van Lieshout

Over enkele weken gaan in de lidstaten van de Europese Unie de stembussen open. Meer dan 375 miljoen stemgerechtigden kiezen dan de 751 nieuwe leden van het Europees Parlement.

De verwachting is dat er meer mensen gaan stemmen dan bij de vorige verkiezingen in 2014. Dat is belangrijk, want toen bleven veel mensen thuis. Een veeg teken, want hieruit blijkt dat de betrokkenheid op het Europees Parlement niet erg groot was. Dat gold zeker in Nederland, want bij ons ging toen slechts 37 procent van de kiesgerechtigden stemmen.

Het Europees Parlement staat vrij ver bij de bevolking vandaan, ondanks dat vele parlementsleden –en dat geldt in het algemeen ook voor de Nederlandse afgevaardigden– zich voluit inzetten. Maar veel mensen voelen zich geen Europeaan; ze zijn Nederlander, Belg, Pool of Italiaan. Het eigen land staat centraal.

Dat besef moet zeker in Brussel bij menige pro-Europeaan beter door dringen. Er moet meer oog zijn voor de soevereiniteit van de lidstaten.

In het stemgedrag bij de verkiezingen voor het Europees Parlement zijn de nationale belangen duidelijk terug te zien. De meeste mensen laten zich toch vooral leiden door de ontwikkelingen in hun eigen land en niet door wat het EP of de Europese Commissie doet.

Dit blijkt ook in Nederland. De discussies gaan niet over de politieke verhoudingen in het Europees Parlement, maar over de vraag wat de uitslag in ons land zal worden. Slaagt bijvoorbeeld Forum voor Democratie erin, net als bij de Provinciale Statenverkiezingen in maart, weer de grootste partij te worden?

Daarbij speelt natuurlijk wel een rol wat het standpunt van een partij is bij belangrijke politieke kwesties. Deze kunnen nauw te maken hebben met Europese en mondiale ontwikkelingen. Moeten we bijvoorbeeld niet net als de Britten afscheid nemen van de EU? En wat te denken over de aanpak van moeilijke zaken als klimaat en duurzaamheid, de vluchtelingenproblematiek, terrorisme, het islamitisch geweld en onderwerpen als zondagsrust, embryoselectie en de relatie met Israël?

Dergelijke kwesties zijn belangrijk en vragen om een antwoord. Niet alleen van politieke partijen en nationale parlementen, maar ook in breder Europees verband.

Juist in een wereld waar grote problemen zijn en machtsblokken als de Verenigde Staten, China en Rusland met elkaar wedijveren, is het goed dat er een Europese Unie is, waarin op verschillende belangrijke terreinen door de lidstaten wordt samengewerkt in onder meer het Europees Parlement.

Maar daarbij moet wel worden gewaakt voor een eenzijdige, eurofiele opstelling. Het is bovendien van belang dat de toon niet wordt gezet door de geest van het Europese volkslied ”Alle Menschen werden Brüder”, maar door het uitgangspunt ”God de Heer’ regeert”. Alleen dat geeft echt perspectief.