Weekend van de Begraafplaats: Achter elke steen schuilt een verhaal

Begraafplaats Oud Eik en Duinen. beeld RD, Anton Dommerholt

Het toegangshek knarst erger dan andere hekken. Het grind op de paden knerpt meer dan ander grind. Kerkhofvogels fluiten droeviger dan andere vogels. Op een kerkhof is alles anders.

In 2013 werd voor het eerst de Week van de Begraafplaats gouden. De week is nu veranderd in een weekend. Vrijdag begon het eerste jaarlijkse Weekend van de Begraafplaats.

Elke begraafplaats kent zijn eigen geschiedenis, en bevat vaak ook de geschiedenis van stad of dorp. Achter elke steen schuilt een eigen verhaal, een verhaal van verdriet en rouw, van gemis en treurigheid. Al die verhalen moeten worden doorverteld, ook al schieten op zo’n plek vaak alle woorden tekort.

Ruim tachtig Nederlandse begraafplaatsen openen drie dagen hun hekken en poorten voor het Weekend van de Begraafplaats. Het evenement wordt georganiseerd door de Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen (LOB), de stichting Terebinth en de Branchevereniging Ondernemers Begraafplaatsbeheer. Vier vragen aan Wim van Midwoud, consulent bij de LOB.

De LOB signaleert: de begraafplaats heeft het moeilijk. Vanwaar?

„Wij signaleren dat een aantal begraafplaatsen het moeilijk heeft. Het aantal crematies groeit, het aantal begrafenissen neemt af. Van alle Nederlanders kiest op dit moment 63 procent voor cremeren en 37 procent voor begraven. Dat houdt in dat het voor de beheerder van de begraafplaats financieel lastig is om de baten en lasten in evenwicht te houden.”

Wat wilt u bereiken met een Weekend voor de Begraafplaats?

„Wij vinden het belangrijk dat de beheerder van de begraafplaats zijn eigen verhaal voor het voetlicht kan brengen. Hij levert graag maatwerk en wil aan zoveel mogelijk mensen vertellen wat op zijn begraafplaats allemaal mogelijk is. De beheerder wil laten zien dat zijn begraafplaats een gedenkpark is. En hij wil ook weleens uitleggen dat begraven helemaal niet zo duur hoeft te zijn als menigeen veronderstelt.”

Er kan steeds meer op een begraafplaats.

„De tijd van vaste regels met koffie en cake ligt achter ons. Mensen worden steeds individualistischer. Ze trekken hun eigen plan, ook bij de begrafenis van opa of oma. Je ziet dat de gemiddelde Nederlander in toenemende mate een begrafenis regelt zoals hij of zij dat wenst, of zoals de overledene dat gewild zou hebben. Men wil graag zelf uitmaken hoe een graf eruit moet zien. Op sommige begraafplaatsen kan veel, ja dat is waar. Maar dat is ook weer niet overal zo. In bepaalde delen van het land houdt de beheerder het graag bij het oude. Niet iedereen zal het waarderen als er naast een klassiek graf in grijs en zwart opeens een glanzend rood monument uit China komt te staan. Het moet wel stijlvol blijven, het mag geen kakelbonte toestand worden. Daar zit niemand op te wachten. Een graf moet harmoniëren met zijn omgeving.”

De begraafplaats is een plaats om te zijn, niet om die te mijden.

„De dood hoort bij het leven. Mijd die niet. Mijd ook een begraafplaats niet. In historisch opzicht is een begraafplaats te zien als het stenen archief van stad of dorp. In menselijk opzicht biedt een begraafplaats ruimte voor bezinning, inkeer, rust en stilte.”

weekendvandebegraafplaats.nl