Pinksteren: begin van christelijke kerk

beeld Jasper Stam

Het is zondag en maandag Pinksteren. Uit peilingen blijkt iedere keer weer dat voor veel Nederlanders de betekenis van het feest niet duidelijk is. Zeven vragen en antwoorden.

Waar denken christenen aan met Pinksteren?

Met Pinksteren staat de kerk stil bij de uitstorting van de Heilige Geest. Het Bijbelboek Handelingen vertelt hoe de Geest neerdaalde op de discipelen in Jeruzalem. Zij spraken daarna over de „grote werken Gods.” Ook mensen die andere talen spraken, konden de discipelen verstaan. Vele duizenden kwamen die dagen tot geloof. Daarna verspreidde het Woord zich snel. Pinksteren wordt daarom gezien als het begin van de christelijke kerk.

Joden vierden toch ook al het pinksterfeest?

In Leviticus 23:15-22 staat dat Pinksteren vijftig dagen na Pesach gehouden moest worden. De Israëlieten dienden dan nieuwe offers te brengen. De gedenkdag heette ook het feest der eerstelingen of Sjavoeot: de eerste vruchten van de oogst en het nieuwe vee moesten aan de Heere gegeven worden. Het feest wijst in de uitleg van de rabbijnen ook naar het feit dat God de Tien Geboden op de berg Sinaï heeft gegeven, vijftig dagen na de uittocht uit Egypte.

Waar komt de naam Pinksteren vandaan?

Pinksteren is afgeleid van het Griekse ”pentekoste”, dat vijftig betekent en verwijst naar de vijftig dagen na Pasen.

Op welke datum valt Pinksteren?

Pinksteren is aan Pasen gekoppeld omdat het vijftig dagen na Pasen gehouden wordt. Pasen valt op de eerste zondag na de eerste volle maan na het begin van de lente.

En Tweede Pinksterdag?

In veel landen, zoals België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Noorwegen en Oostenrijk, is de maandag na de pinksterzondag net als in Nederland een vrije dag. In het Engelse taalgebied is pinksterzondag ook bekend als witte zondag (whitsunday), vanwege de witte klederen die de dopelingen eerder droegen.

Heeft het vieren van Pinksteren oude papieren?

In 1 Korinthe 16 staat dat Paulus te Efeze zal blijven tot de pinksterdag. Dat duidt er mogelijk op dat Pinksteren al vroeg werd herdacht. Een geschrift aan kerkvader Irenaeus (140-202) wijst ook op het bestaan van de pinksterviering. Ook Tertullianus (160-230) en Origines (185-253) spreken van het pinksterfeest. Een geschrift uit de vierde eeuw spreekt van een week van herdenken met Pinksteren. In de Vroege Kerk vormden Pasen en Pinksteren een eenheid. De periode tussen Pasen en Pinksteren betekende veel in de kerk.

Waarom spreken we over pinksterkerken?

De pinksterbeweging –het pentecostalisme– is een protestantse stroming binnen het christendom die sterk de nadruk legt op de Heilige Geest. De beweging ontstond begin 20e eeuw. Wereldwijd zijn er inmiddels honderden miljoenen pinksterchristenen (inclusief de charismatische beweging).