„Betrek jongere bij diaconale zorg”

„Het is leuk om een nacht in een kartonnen doos te slapen maar er is een vervolg nodig in de vorm van ontmoetingen en gesprekken met mensen.”  beeld iStock

Jeugddiaconaat houdt meer in dan dat jongeren helpen met acties van hulporganisaties. Het gaat erom dat ze het bewustzijn ontwikkelen dat het goed is om belangeloos te helpen.

Zeker twee kerken zijn op dit moment bezig met het ontwikkelen van jongerendiaconaat: de Protestantse Kerk in Nederland en de Hersteld Hervormde Kerk. De achterliggende gedachte is het betrekken van jongeren bij de noden om hen heen, eerst door bewustwording, dan via het geven van hulp.

Ronnie Zuidam is coördinator van JOP, Jong Protestant, onderdeel van de Protestantse Kerk. Hij wil investeren in blijvend diaconaal bewustzijn bij jongeren. Zelf werd hij geraakt door Spreuken 22:2: „Rijken en armen ontmoeten elkaar, de Heere heeft hen allen gemaakt”, en dat wil hij uitdragen. „Het elkaar nodig hebben en dus ook de verdieping en het leren van elkaar is wederkerig, juist ook in het diaconaat.”

Volgens Zuidam is bij jongeren eerst bewustwording nodig van wat er gaande is in de wereld om hen heen. „Dat heeft meer tijd nodig dan het meedoen met een actie. Het is leuk om een nacht in een kartonnen doos te slapen, maar er is een vervolg nodig in de vorm van ontmoetingen en gesprekken met mensen. Daarna kan een jeugdwerker in gesprek gaan over wat die ontmoetingen met de jongeren gedaan hebben.”

Om tot bewustwording te komen, is het belangrijk dat de diaconie en de jeugdleiding van een kerkelijke gemeente goed samenwerken. Zuidam: „Er bestaat dikwijls een kloof tussen de diaconie en de jongeren. De diaconie kent de interesses van de jeugd niet en de jongeren hebben geen idee van wat diaconaat inhoudt. Het is goed als diakenen investeren in jongeren door een vorm van diaconaal werk.”

Wat dat is, verschilt per gemeente, meent Zuidam. „In de ene gemeente kunnen jongeren op bezoek gaan bij ouderen die eenzaam zijn, elders kunnen ze helpen met het uitdelen van voedsel. Het hangt van de gemeente en van de interesses van de jongeren af.”

JOP organiseert al jaren acties in verband met jongerendiaconaat. Op dit moment staan op de website twee acties: een bezoek aan een gevangenis in Zwolle en helpen bij het voedselloket in Almere. Er komt meer. Tijdens de Landelijke Diaconale Dag van de Protestantse Kerk op 9 november wordt de aftrap gegeven voor ”Jong in Actie”, een initiatief van Kerk in Actie.

Sponsoracties

De Hersteld Hervormde Jongerenorganisatie (HHJO) organiseert dit jeugdwerkseizoen een landelijke actie rondom het diaconaat, onder andere voor stichting Ontmoeting. Jongeren uit het hele land zetten zich hiervoor in, bijvoorbeeld door te fietsen of te lopen via sponsoracties. Het geld dat ze ophalen, is bestemd voor stichting Ontmoeting.

Gedurende de periode van de landelijke actie is er aandacht voor jongerendiaconaat, vertelt jeugdwerkadviseur Steven Middelkoop. Ook hij vindt het belangrijk dat hierover meer bewustwording komt bij jongeren. Hij verwijst naar Mattheüs 25, waar het gaat over de werken van barmhartigheid: de hongerigen spijzen, de dorstigen laven, de naakten kleden, de vreemdelingen herbergen, de zieken verzorgen en de gevangenen bezoeken.

Middelkoop: „Dit hoofdstuk uit de Bijbel heeft mij geraakt toen ik jong was en ik vond het bijzonder dat er hierover gepreekt werd toen ik in Apeldoorn bevestigd werd tot diaken. Ik hoop dat deze tekst ook nu jongeren raakt. Het is goed om anderen te helpen. Thomas a Kempis schrijft in zijn boek ”De navolging van Christus” dat de Heere aan het einde van ons leven niet vraagt wat we gelezen hebben maar wat we gedaan hebben. Dat snijdt ook in mijn eigen vlees.”

Ook hij wijst op het belang van een goed contact tussen de diakenen en de jeugdleiding. „Het is goed als diakenen de jeugdvereniging bezoeken en vertellen over hun werk als diaken. Een vervolgstap kan zijn om jongeren te leren hoe ze dienstbaar kunnen zijn. Dat varieert per gemeente. Het belangrijkste is dat jongeren beseffen dat het gaat om geven. Dat is nog niet zo eenvoudig.”

Volgens Middelkoop is het goed om klein te beginnen, bijvoorbeeld door het organiseren van een eenmalig project, zoals: helpen in de tuin of op bezoek gaan bij eenzame mensen. Hij hoopt dat de landelijke actie veel jongeren zal stimuleren om de handen uit de mouwen te steken. „Het is van groot belang dat het jeugddiaconaat in de plaatselijke gemeente een vaste plaats krijgt. Ik hoop dat veel jongeren zich uit dankbaarheid voor alles wat ze van de Heere gekregen hebben, gaan inzetten voor hun naasten. Als je van genade leert leven, krijg je iets onbaatzuchtigs.”

Confrontatie met armoede en nood

Jeugdwerkadviseur Steven van Middelkoop leerde bewust naar zijn omgeving kijken nadat hij een week geëvangeliseerd had in het Limburgse Kerkrade. „Daar kwamen we in achterstandswijken en werden we geconfronteerd met de armoede en de nood van mensen. Toen ik terugkwam, bedacht ik dat er in mijn eigen omgeving ook veel nood was en ik ging er met andere ogen naar kijken.”

Die ervaring kunnen jongeren ook hebben als ze in het buitenland meedoen met een project, zoals het meehelpen met de bouw van een school of een kerk, maar het kan ook in Nederland. Middelkoop: „Dan kunnen ze zich zomaar ineens bewust worden van de nood in de wereld en vinden ze wel wegen om te helpen.”