Bewust beperkte Turkse actie
Het Turkse leger stuurde dinsdagmorgen vroeg soldaten over de grens met Irak. De inval volgde op Turkse luchtaanvallen zondag op posities van de Turks-Koerdische rebellenorganisatie PKK in Noord-Irak. De vraag is of dit het begin is van een gewapend conflict waar uiteindelijk Turken, Irakezen en Amerikanen bij betrokken zullen zijn en dat de hele regio in vuur en vlam zal zetten.
Washington stelt dat het geen toestemming heeft gegeven voor het bombardement van zondag. Maar de Amerikanen waren wel geïnformeerd en lieten het gebeuren. Ongetwijfeld zijn de Verenigde Staten van tevoren op de hoogte gebracht van de troepeninval in Noord-Irak en hebben ze de Turken geen strobreed (er stond: geen duimbreed, leuk voor jullie Perspectief-lijstje, Anton) in de weg gelegd.Volgens de Amerikaanse kwaliteitskrant The Washington Post zouden de Verenigde Staten het Turkse leger zelfs steunen bij de aanvallen op Koerdische rebellen net over de grens in Noord-Irak. De Turken krijgen vrijwel rechtstreekse beelden van Amerikaanse gevechtstoestellen en onbemande spionagevliegtuigen die over stellingen van de PKK-strijders in Noord-Irak vliegen.
In feite bedienen de Amerikanen de Turken op hun wenken en wordt uitgevoerd wat president George W. Bush en premier Tayyip Erdogan begin november in Washington hebben afgesproken. De Amerikaanse geheime dienst levert de Turken informatie over de stellingen van de PKK in Noord-Irak. De Amerikaanse luchtmacht voert geen tegenaanval uit en blijft in Irak aan de grond.
De Turken bombarderen en sturen een paar honderd soldaten de grens over om gericht PKK-posities aan te vallen. Het grote Turkse offensief waar eerder deze herfst sprake van was, blijft daarmee uit.
Het Iraakse parlement veroordeelde de bombardementen maandag als een „ongehoorde” schending van de Iraakse soevereiniteit en ook het binnenvallen van de Turkse soldaten is in scherpe bewoordingen veroordeeld. Tot een tegenoffensief zal het echter niet komen, omdat er geen sprake is van een grootschalig Turks offensief. De aanvallen van het Turkse leger zijn puur gericht op de PKK.
De grote winnaar van het hele gebeuren is ongetwijfeld de Turkse premier Erdogan. Eerder pakte hij verbaal flink uit en dreigde hij met een groot offensief. Dat leverde hem een maximum aan steun op van Washington. Aansluitend kon hij zonder gezichtsverlies de invasie afblazen - en met hulp van de Amerikanen kan hij nu de PKK-terroristen en hun infrastructuur in Noord-Irak wegvagen. In Turkije is hij de gevierde held, in het buitenland heeft hij de schade die zou zijn ontstaan door een groot offensief afgewenteld.
Irak zegt dat met de aanvallen het volkenrecht is geschonden, maar dat is nog maar de vraag. Turkije reageert nadat er Turkse militairen en burgers door PKK-terroristen vanuit Noord-Irak zijn aangevallen en gedood.
Het was bovendien eerder al te bizar dat de Iraaks-Koerdische regering van Noord-Irak de afgelopen herfst in zekere zin toeristische trips voor journalisten naar PKK-kampen organiseerde, waarbij de terroristen zich in het avondlicht lieten fotograferen met de ruwe bergen op de achtergrond. Om de Turken tegemoet te komen, zijn de reizen onlangs stopgezet.
Sommige commentatoren blijven met de vraag zitten of het Turkije niet om meer te doen is dan alleen het uitschakelen van de PKK. Zij vragen zich concreet af of Turkije met de militaire operatie de komst wil verhinderen van een onafhankelijk Koerdisch Noord-Irak, dat de beschikking heeft over enorme olievoorraden.
Of dat inderdaad het geval is, moet de komende dagen blijken. Vooralsnog lijkt het een bewust beperkte Turkse legeractie.
René Zeeman
Reageren aan scribent?
buza@refdag.nl.