Wie alleen op tv naar het nieuws kijkt, ziet vooral wat de nationale verontwaardiging van het moment weerspiegelt. Trumps dreigementen richting Groenland en de agressie van Rusland in Oekraïne krijgen volop aandacht, evenals de humanitaire catastrofe in Gaza. Met de mensenrechtensituatie in Iran is er ook betrokkenheid, mede door de hoop onder Iraanse Nederlanders op een einde aan het ayatollahregime. Die hoop wordt gevoed door de vervanging van Maduro in Venezuela door de Verenigde Staten.

In het Reformatorisch Dagblad wordt gelukkig nauwgezet verslag gedaan van de ontwikkelingen in Syrië. Actualiteitenprogramma’s op tv besteedden daar tot voor kort aanzienlijk minder aandacht aan. Dat is begrijpelijk, mensen beschikken nu eenmaal over een beperkte mentale bandbreedte. Niet alles kan tegelijk onze aandacht vasthouden: internationale crises concurreren onvermijdelijk om de schaarse publieke aandacht.

Ten opzichte van vijftien jaar geleden is minder dan een kwart van de christenen in Syrië overgebleven

Sociale media voegen een andere laag toe: onze tijdlijnen vullen zich met rauwe beelden die weinig aan de verbeelding overlaten. Dat maakt het gebrek aan aandacht voor het lot van minderheden of de politieke wil om hen te beschermen nog wranger, zeker voor mensen die Syrië ontvlucht zijn. Te zien zijn IS-strijders die uit gevangenissen worden vrijgelaten, Koerdische mannen van wie de baarden worden afgeschoren of jihadisten die triomfantelijk zwaaien met buitgemaakte damesstaarten. Het zijn fragmenten die emoties oproepen, maar waarbij niet altijd uitleg gegeven wordt over de bredere context. Kranten blijven daarom onmisbaar: ze helpen stil te staan bij het waarom, niet alleen bij het wat.

Natuurlijk wordt in Nederland het ongemak breed gedeeld dat de Syrische interim-president Ahmed al-Sharaa eerder door het leven ging als Al Qaidastrijder Abu Mohammed al-Jolani. Minder vaak wordt erkend, laat staan geproblematiseerd, dat de Europese Unie de belangrijkste sponsor is van de huidige Syrische regering. In de Tweede Kamer zijn het vooral de drie christelijke partijen en de VVD die altijd sceptisch waren over normalisatie van de betrekkingen met Syrië, met het bijbehorende steunpakket en versoepeling van de sancties. Voor Koerden voelt deze steun als verraad, nadat zij een groot deel van het vuile werk tegen IS hebben gedaan.

Onder Koerden is er nul komma nul vertrouwen dat er voor hen een plek is in het Syrië van Al-Sharaa

Financiële en humanitaire steun blijft nodig, maar het was kortzichtig om die primair via Damascus te laten lopen. Eerder deze maand vond een topontmoeting plaats tussen EU-Commissievoorzitter Von der Leyen, voorzitter Costa van de Europese Raad en Al-Sharaa, kort nadat het Syrische leger Aleppo had gebombardeerd. Politieke relaties verdiepen op het moment dat aan Al-Sharaa gelieerde jihadisten grootschalig geweld toepassen, ondermijnt elke geloofwaardigheid. Zonder bereidheid om ontmoetingen te annuleren of betalingen tijdelijk stil te leggen, geeft Europa het signaal af dat geweld tegen Koerden geen consequenties heeft. De EU is goed in het ”overbrengen van zorgen”, maar dat wordt beleefd aangehoord zonder dat er iets verandert. Dat is niet verwonderlijk: de machthebbers in Damascus weten dat Europese steun deels leunt op de hoop dat vluchtelingenstromen worden ingedamd en terugkeer van Syriërs naar hun thuisland mogelijk is. Zolang die verwachting blijft, weegt pragmatiek al snel zwaarder dan principiële voorwaarden rond mensenrechten.

Zelfs als dat de cynische rekensom is, blijft het geopolitiek onverstandig om Syrië te steunen. Jihadisme leidt altijd tot massale uitstroom van minderheden. Op de verschroeide grond van fundamentalistische regimes is geen ruimte voor andersdenkenden. Ten opzichte van vijftien jaar geleden is minder dan een kwart van de christenen in Syrië overgebleven. Het land staat voor het eerst sinds 2017 weer in de top tien van de Ranglijst Christenvervolging van Open Doors. Bovendien kan een IS 2.0 nieuwe risico’s vormen voor de veiligheid van Nederland en Europa. Nu de gemoederen rond Groenland enigszins zijn bedaard, is het tijd dat het Westen zijn gezicht op Syrië richt. Onder Koerden is er nul komma nul vertrouwen dat er voor hen een plek is in het Syrië van Al-Sharaa.

De auteur is politicoloog en werkt als beleidsmedewerker bij de Tweede Kamerfractie van de SGP.