Prof. Paul, emeritus hoogleraar Oude Testament aan de Evangelische Theologische Faculteit Leuven, sprak vrijdag tijdens een toerustingsdag in Amerongen. De bijeenkomst, die ruim 200 bezoekers trok, was georganiseerd door Hart voor de Gemeente en Stichting Israël en de Bijbel. Hart voor de Gemeente, onderdeel van Hebron Missie, geeft onder andere toerusting voor geestelijke leiders. Israël en de Bijbel deelt wereldwijd Bijbels uit aan Joden. Het thema van de dag was ”Israël: heet hangijzer in de wereld en in de gemeente”.

Prof. Paul zei dat allerlei voorgangers het onderwerp Israël vermijden uit vrees voor polarisatie in de gemeente. Hij vindt het begrijpelijk, maar zou hun toch willen vragen om het wel aan de orde te stellen omdat het zo belangrijk is. „Israël is geen hobby waar we ons mee bezig houden, maar heeft met het hart van het christelijke geloof te maken.”

Als redenen om Israël aan de orde te stellen noemde hij Gods verkiezing van Israël en Zijn doorgaand handelen met het volk. Als Israël niet aan de orde komt, betekent het volgens hem dat honderden teksten over Israël worden overgeslagen. Ook neemt Israël een belangrijke plaats in de Bijbelse toekomstverwachting in.

De toerustingsdag in Amerongen over Israël trok vrijdag ruim 200 bezoekers. beeld Niek Stam

Bezoekers van de toerustingsdag. beeld Niek Stam

Dr. Mart-Jan Paul, emeritus hoogleraar Oude Testament. beeld Niek Stam

David van Wijck (l.) en Bert Boer, twee van de sprekers op de toerustingsdag over Israël. beeld Niek Stam

Bezoekers. beeld Niek Stam

Inleider Christian Stier: „We moeten niet naïef zijn, maar christenen moeten wel een geestelijke bril opzetten.” beeld Niek Stam

In gesprek. beeld Niek Stam

Psalm 122. beeld Niek Stam

Bezoekers in gesprek. beeld Niek Stam

De hoogleraar erkende dat Israël in het Nieuwe Testament niet zo vaak voorkomt en begreep dat men daarom het onderwerp misschien niet zo belangrijk vindt. Hij stelde ertegenover: „Je moet beginnen in het Oude Testament. Daar staan de beloften voor Israël. Het Nieuwe Testament geeft nieuwe aspecten.”

Dorre beenderen

Bij die beloften noemde hij, behalve Gods verbond met Abraham en het verbond met Mozes op de Sinaï, ook de vernieuwing van het verbond in Jeremia 31. „Een rest zal behouden worden. God verklaart voor altijd aan Israël trouw te zijn.”

De hoogleraar noemde ook Ezechiël 37, het visioen van de dorre beenderen. „Hierover wordt wel vaak geestelijk gepreekt, waarbij de verdorde beenderen dode zondaren zijn, maar de tekst is in de eerste plaats bedoeld voor Israël.”

Het is niet zo dat prof. Paul het in alles eens is met wat de staat Israël doet. „Het is schrijnend dat Israël vertrouwt op zijn militaire overmacht en dat je weinig hoort over het vertrouwen op God. Net zoals de profeten in Israël dat deden, mogen ook wij wel kritiek hebben op de politiek van Israël.”

Hoe je met Joden kunt omgaan, vatte hij samen in drie woorden: luisteren, dienen en getuigen. Bij het luisteren gaat het om aandacht geven aan alle partijen. Het dienen betreft het geven van daadwerkelijke hulp. Getuigen kan plaatsvinden tijdens ontmoetingen.

Israëlische vlag

David van Wijck van Israël en de Bijbel ging in op de spanning die er in de christelijke gemeente kan bestaan over Israël. Hij zei dat die gevoed kan worden door onjuiste informatie, van welke zijde dan ook. „Velen beperken zich tot informatie uit één kamp.”

Van Wijck maakte onderscheid tussen het volk, het land en de staat Israël. Het zich zomaar begeven op het vlak van de politiek vindt hij niet verstandig. „Als we politieke uitspraken doen, kan dat barrières opwerpen voor het Evangelie.” Een Israëlische vlag in een kerk is volgens hem politiek en een menora geestelijk.

Het spreken en denken over Israël verandert, zei Van Wijck, „als we de Bijbel als informatiebron hebben. Dan zien we de mensen achter het leed. Kunnen we nog luisteren naar de pijn en het verdriet zonder de mensen direct in een kamp te plaatsen? Ik bid voor Joden en Gazanen. Sommigen vinden me een antisemiet, anderen denken dat ik Gazanen haat. Het Evangelie is het beste wat de christelijke kerk te bieden heeft in het conflict. Jezus is de enige oplossing voor het Midden-Oosten.”

Eindtijd

Bert Boer, voorganger van de vrije baptistengemeente De Fontein in Emmeloord, sprak over de achtergrond van de spanningen over Israël in de kerkelijke gemeente. Hij constateerde dat er hevige discussies kunnen ontstaan over bepaalde teksten waarover men het niet eens wordt. Dat heeft volgens hem met de hermeneutiek te maken, de achterliggende visie, in dit geval hoe men naar de eindtijd kijkt.

Hij onderscheidde een drietal eschatologische visies. De ene groep spreekt over het conflict Israël-Hamas in termen van „een tragisch gevolg van de zonde”. Anderen hebben het over „een tijdelijke terugslag in een morele vooruitgang”. Een derde groep spreekt over „een profetisch teken van de eindtijd”. Boer: „De vorming van de gemeenteleden heeft te maken met de uitleg van de voorganger.”

Als mensen met verschillende eschatologische visies discussiëren over Israël moeten ze goed naar elkaar luisteren, aldus Boer. „Respectvol omgaan met andere meningen kan ervoor zorgen dat polarisatie voorkomen wordt.”

Hij voegde er een waarschuwing aan toe: „Je kunt van mening verschillen over de positie van Israël in de Bijbel, maar je mag er niet over van mening verschillen dat antisemitisme niet mag. Als een ander heftig reageert, vraag dan door.”

Christian Stier van Israël en de Bijbel zei dat de Messiaanse beweging het bewijs is dat God Zijn volk niet heeft verstoten. Hij merkte op dat er ook een gelovig overblijfsel is onder Gazanen. „We moeten niet naïef zijn, maar christenen moeten wel een geestelijke bril opzetten. Hebben we als christenen oog voor het gelovige overblijfsel in Israël en Gaza?”