Boeren verontwaardigd over vrijgeven adressen
Land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland beschouwt de uitspraak van de Raad van State van woensdag over het vrijgeven van adressen van alle Nederlandse veehouders als „een klap in het gezicht” van de boeren.
Landbouwminister Femke Wiersma moet de bedrijfsgegevens uit de jaren 2010, 2015, 2020, 2021 en 2022 binnen twee weken openbaar maken. NRC, Follow the Money en Omroep Gelderland hadden via de Wet open overheid (Woo) om de gegevens gevraagd. Ze willen daarmee berekenen hoe effectief het stikstofbeleid van het kabinet is.
LTO, Farmers Defence Force (FDF) en de Nederlandse Melkveehouders Vakbond hadden bezwaar gemaakt tegen het vrijgeven van de informatie. Ook minister Wiersma trapte op de rem. Zij wilde de zogeheten zienswijzeprocedure overdoen, omdat die niet zorgvuldig zou zijn geweest. De Raad van State stelde zowel de boerenorganisaties als de minister woensdag in het ongelijk.
Bedreiging
„We horen van onze leden en weten uit ledenonderzoek dat openbaarmaking van gegevens die de persoonlijke levenssfeer raken –zoals woonadressen van boerengezinnen– leidt tot een toename van incidenten: treiterijen, laster, bedreiging, intimidatie of erger”, zegt LTO-voorzitter Ger Koopmans.
Ook FDF-secretaris Sieta van Keimpema wijst op de „dreiging die uitgaat van extremistisch dierenrechtenactivisme”. Met de openbaarmaking van de informatie verstrekt de overheid volgens haar „een hitlijst” aan activisten.
Volgens Koopmans respecteert LTO de uitspraak „uiteraard”. Maar hij vindt ook dat de uitspraak bewijst dat de Woo moet worden aangepast. Eerder dit jaar speelde in België een vergelijkbare zaak. Daar maakte de rechter volgens LTO een andere afweging tussen het recht op openbaarmaking en het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer.
Koopmans verwijst ook naar eerder onderzoek onder de LTO-leden. Daarbij werd gevraagd naar de ervaringen van boeren die de afgelopen jaren al hebben meegemaakt dat de overheid gevoelige informatie publiceerde, zoals woonadressen en andere persoonsgegevens. Een deel van hen kreeg te maken met de genoemde incidenten.
Derden kunnen ook op andere manieren aan de bedrijfsadressen van de boeren komen, bijvoorbeeld via de Kamer van Koophandel (KVK). Of dat bij de betreffende boeren mogelijk is gebeurd, hadden LTO Nederland, varkenshoudersorganisatie POV en de organisatie van veehandelaren Vee&Logistiek Nederland in hun enquête niet gevraagd.
Slordig
FDF is teleurgesteld in de uitspraak van de Raad van State. Woordvoerster Van Keimpema zegt dat die volgt op „een slordig verlopen proces” waarin FDF „niet de kans kreeg om haar standpunten adequaat toe te lichten”.
FDF vindt ook dat de Raad van State ten onrechte geen belangenafweging heeft gemaakt. Dat is in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, stelt de organisatie, die overweegt een klacht in te dienen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.
Farmers Defence Force overweegt een klacht in te dienen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Minister Wiersma zegt in een reactie op de uitspraak dat ze de gevraagde bedrijfsgegevens binnen de termijn van twee weken openbaar zal maken. Ze benadrukt dat een „eerlijk en zorgvuldig proces altijd mijn uitgangspunt is geweest”.
De bewindsvrouw zegt dat ze eerder had besloten de openbaarmaking tijdelijk uit te stellen om de boerenbedrijven goed te kunnen informeren. De rechtbank in Overijssel was kritisch op dit besluit en bestempelde dit als „misbruik maken van de bevoegdheid”.
Van dat laatste was volgens de Raad van State echter geen sprake. Wiersma is daar tevreden over. „Ik ben blij dat de rechter heeft vastgesteld dat ik mijn bevoegdheden niet heb misbruikt.”
