Op de hervormde basisschool in Barneveld kreeg hij les over de synodevergadering die het conflict tussen remonstranten en contraremonstranten beslechtte en bovendien de aanzet gaf tot de Statenvertaling. „De globale lijn kende ik daardoor wel”, zegt Korevaar (35), maker van bewegende kunst. „Nadat de gemeente Dordrecht mij de opdracht gaf voor een kunstwerk over de Synode van Dordt heb ik exposities bezocht en documentaires bekeken om dat belangrijke moment in de geschiedenis van Nederland beter te kunnen duiden.”

„Er gebeurde destijds veel”, oordeelt de in Sliedrecht wonende kunstenaar. „De discussies waren soms heel lelijk. In een pamflettenoorlog werd de tegenpartij vooral voor rotte vis uitgemaakt. Dat doet mij erg denken aan het publieke debat van nu. Prins Maurits maakte toen handig gebruik van de synode om de maatschappelijke onrust de kop in te drukken.”

„Boeiend aan de synode vind ik dat ze niet slechts kerkgerelateerd was. Ze had een enorme maatschappelijke betekenis. Juist doordat men met elkaar in gesprek bleef is een bloedbad, een burgeroorlog, voorkomen”, meent Korevaar. „Ook al was het niet altijd even fraai wat er werd gezegd en werden remonstrantse predikanten verbannen.”

Giftig

„De mossel is ook niet zo aantrekkelijk”, legt Korevaar uit. „Het viezige, slijmerige beestje zuivert wel het afval in de zee door alle rotzooi door zijn lijfje te laten gaan. Wanneer hij dat niet zou doen, zou het water zo giftig worden dat er helemaal geen leven meer mogelijk is. Polarisatie vergiftigt de samenleving. Dat was in de tijd van de Synode van Dordt zo, dat geldt ook voor onze democratie. Woorden kunnen net als mosselen het publieke debat zuiveren. We moeten blijven spreken, luisteren, filteren en reageren met woorden. Als we niet meer het gesprek met elkaar aangaan, komen we nooit tot oplossingen.”

Het kunstwerk dat in een van de zijkapellen van de Grote Kerk komt te hangen, bevat 33 blauwe mosselen, vervaardigd van gebruikt plastic dat door medewerkers van een sociale werkplaats is verzameld. „Drie is het getal dat symbool staat voor de Drie-eenheid, voor volmaaktheid. Omdat een aantal van drie wat eenzaam overkomt, koos ik voor een veelvoud.”

Sociale media

In de informatieborden onder het kunstwerk worden een microfoon en een bewegingssensor verborgen die reageren op geluiden. De mosselen gaan open en dicht als bezoekers spreken. „Die worden dan deel van het proces. De pamflettenoorlogen van destijds zijn te vergelijken met de sociale media waarop veel mensen nu hun mening spuien. Het gevaar is dat men daardoor steeds verder tegenover elkaar kan komen te staan. Ik merk zelf dat je heel snel in een bepaald kamp kunt worden getrokken. Het publieke debat zal overigens net als die mosselen altijd wel iets viezigs blijven houden, zoals de synodevergadering soms ook niet zo netjes verliep.”

Voor Korevaar is zijn installatie, waarvan nog niet bekend is wanneer die wordt geplaatst, een kunstwerk met open eindjes. „Net als ten tijde van de Synode van Dordt staat de samenleving op een kruispunt. Ik denk niet dat er een perfecte oplossing is. De belangrijkste vraag die het kunstwerk wil stellen is: hoe blijven we in gesprek?”

Jelle Korevaar bij zijn mosselen – 33 worden het er. beeld RD, Anton Dommerholt

Jelle Korevaar. beeld RD, Anton Dommerholt

De blauwe mosselen van dichtbij. beeld RD, Anton Dommerholt

Een mossel van dichtbij. beeld RD, Anton Dommerholt

Paneel met daarop de naam van de kunstenaar. beeld RD, Anton Dommerholt