De voormalige fruitteler, naast ambtsdrager ook gemeenteraadslid voor de Lokale Partij Borsele, behoorde eerst tot het college van notabelen. „Van daaruit ben ik in de kerkenraad gerold. Mijn moeder, die ook wat jaren ouderling was, waarschuwde me ervoor. „Dat moet je niet doen, m’n jongen.” Ik heb het toch gedaan. En ik zit er nog steeds in. Niet omdat ik het zo nodig wil, maar er is geen vervanger.”

Vanwege de neergang van het ledental vormde de protestantse gemeente van Oudelande een federatie met Nisse, ’s-Heer Abtskerke, Hoedekenskerke en Driewegen. „Om elkaar te steunen en soms gezamenlijke diensten te houden. Dat lost het probleem niet op, erkent de voormalige fruitteler. „Met zo’n dienst zitten er hooguit vijftig mensen in de kerk. Daarvan is 80 procent boven de zeventig jaar.”

De bejaarde ambtsdrager wordt in zijn werk als ouderling, scriba en koster ondersteund door diaken Tiny de Reiger, die ook de financiën beheert, en kerkrentmeester-koster Jan Verheij. Ook zij zijn de zeventig royaal gepasseerd. Doopdiensten kent de gemeente al jaren niet meer, wel rouwdiensten. De lege plekken worden niet opgevuld. „Zo’n kerkdienst spreekt de jeugd niet meer aan”, stelt Van Hekken vast. „Jongeren maken andere keuzes. Ik moest van mijn ouders naar de kerk, dat is voorbij.”

Nisse, ’s-Heer Abtskerke en Hoedekenskerke doen het al jarenlang met één predikant. Ds. J.B.O. (Jörg) Buller combineert zijn werk als parttimepredikant van de protestantse gemeente Driewegen-Ellewoutsdijk-Ovezande met ouderenpastoraat in de Nieuwe Kerkgemeente te Middelburg. Oudelande deelde met Nieuwdorp predikant A.J. (Arie Jaco) Houwaart. Na diens overlijden, in 2016, gingen beide gemeenten verder met kerkelijk werker Mathilde Meulensteen, die ook de bevoegdheid kreeg om de sacramenten te bedienen. Nu wordt Oudelande voor een dag per week ondersteund door Joëlle Kooman. „Die doet geweldig werk”, zegt Van Hekken. „Ze legt pastorale bezoeken af en gaat een keer of zes per jaar voor in de zondagse dienst.”

De bedoeling is dat Oudelande nauw gaat samenwerken met Hoedekenskerke. De classis adviseert zelfs een fusie, laat Van Hekken weten. „Eerst worden de kerkenraden samengevoegd. We gaan ook bijdragen in het betalen van de predikant.” Twee keer per maand kerkt de gemeente van Oudelande al in Hoedekenskerke. „Een probleem is dat een deel van onze mensen thuisblijft als we geen dienst hebben in het eigen dorp.”

Ouderling Rien van Hekken weet nog dat de kerk in Oudelande op zondag gevuld was. beeld RD, Anton Dommerholt

De kerk in Oudelande. beeld RD, Anton Dommerholt

Het orgel van de kerk in Oudelande. beeld RD, Anton Dommerholt

Het interieur van de kerk van Oudelande. opdr 23507

Ouderling Rien van Hekken weet nog dat de kerk in Oudelande op zondag gevuld was. beeld RD, Anton Dommerholt

De kerk in Oudelande. beeld RD, Anton Dommerholt

Het orgel van de kerk in Oudelande. beeld RD, Anton Dommerholt

Het interieur van de kerk van Oudelande. opdr 23507

Zoals het er nu uitziet, wordt de kerk van Hoedekenskerke de reguliere plaats van samenkomst. De pastorie van Oudelande staat al te koop. „Onze kerk willen we houden voor speciale diensten en culturele activiteiten onder de paraplu van werkgroep De Driesprong. Momenteel is in bespreking of dat kan en hoe alles moet worden vastgelegd.”

De inwoner van Oudelande zag al heel wat kerken in de nabije omgeving gesloten worden of van functie veranderen. „Van de Bethelkerk en pastorie in Nieuwdorp hebben ze een multicultureel centrum gemaakt. Dat is in 2024 in gebruik genomen. Het probleem van de katholieke kerken is nog groter. Die zijn vaak heel groot. Wat moet je ermee? En wie gaat de bijbehorende begraafplaatsen onderhouden? Dat gebeurt door vrijwilligers, maar dat worden er steeds minder.”

De fruitteler beseft dat ook de situatie voor de gemeente van Oudelande hachelijk is. Hij hoopt op een wonder. „Ja, daar zie ik naar uit. Op deze wijze kan het niet doorgaan. Het wordt voor Jan, Tiny en mij te zwaar.” Voor de eerste adventszondag nodigde het drietal afgelopen jaar mannenkoor Lezzom uit, veertien zangers onder leiding van de Russische dirigente Elena Berdnikova. Ze deelden in heel Oudelande en naburige dorpen flyers uit. „Om te voorkomen dat er maar twaalf mensen zouden zitten, terwijl we dat koor hadden uitgenodigd en Joëlle kwam preken. Dat is maar één facet. Zo zijn er heel veel dingen. Ik heb meer zorgen over die kerk dan ik ooit over mijn bedrijf heb gehad.”