Geheim van goede relatie met onvolmaakte partner

Esther Kluwer. beeld Arnaud Mooij

Aandacht voor echtscheidingen is er al genoeg. Psycholoog Esther Kluwer (48) wil zich juist verdiepen in 
de geheimen van een goede verhouding. Ze wordt per 
1 oktober bijzonder hoogleraar duurzame relaties en welzijn aan de Radboud Universiteit.

De christelijke Stichting Marriage Week kwam met het initiatief voor de leerstoel, na een hoorzitting in de Tweede Kamer waaruit bleek dat politici willen weten hoe de overheid partnerrelaties kan ondersteunen.

Kluwer, sinds 2000 universitair hoofddocent sociale en organisatiepsychologie aan de Universiteit Utrecht, gaat daar onderzoek doen naar de vraag wat partnerrelaties duurzaam maakt. Geen nieuw onderwerp voor haar; in 1998 promoveerde ze op een onderzoek over relatieconflicten als partners ouders worden.

Wat drijft u om zo mee bezig te zijn met duurzame relaties?

„Sinds mijn promotie houd ik me bezig met partnerrelaties en relaties tussen ex-partners. Ik ben geïnteresseerd in menselijk gedrag en vind het boeiend om te ontdekken hoe een verhouding tussen mensen werkt. Hoe houd je het leuk in een relatie en wat kun je doen als het minder goed gaat?”

Uw insteek is positief: u wilt onderzoeken wat mensen gelukkig maakt in een relatie.

„Er is al veel aandacht voor echtscheidingen en het voorkomen van vechtscheidingen. De overheid lanceerde deze week bijvoorbeeld de Divorce Challenge, waarbij mensen ideeën kunnen insturen om echtscheidingen zonder al te veel negatieve gevolgen voor kinderen te laten verlopen.

Ontzettend belangrijk, maar laten we het belang van duurzame verhoudingen niet uit het oog verliezen. We weten uit onderzoek dat sociale relaties goed zijn voor onze gezondheid. Gelukkige en gezonde relaties hebben een positieve invloed op ons mentale en fysieke welzijn.”

Uw onderzoek moet antwoord geven op de vraag wat ervoor zorgt dat mensen een goede relatie hebben. Hoe maakbaar is liefde?

„Volgens mij denken veel mensen dat ze een relatie kunnen ‘maken’. Misschien moeten we meer accepteren dat relaties niet of nooit perfect zijn. Of dat inderdaad helpt, wil ik onderzoeken. Leren omgaan met iets onvolmaakts hoort bij het leven. De vraag is wat ervoor zorgt dat je daarmee kunt dealen.”

Is er nog hoop als er grote spanningen in een relatie zijn?

„Ik zal nooit beweren dat mensen te makkelijk scheiden. De beslissing en het proces van een scheiding zijn dat niet, zeker als er kinderen bij betrokken zijn. Wel is het normaal dat je in een relatie tegen problemen aanloopt. Kom je daar samen niet uit, dan is het goed om hulp te zoeken. Relatietherapie is effectief, maar vaak zoeken mensen die hulp te laat, als de problemen al heel ernstig zijn. Opvallend genoeg is hulp zoeken bij relatieproblemen nog steeds een beetje taboe. Interessante vraag is welke barrières er zijn om de stap naar hulpverlening te zetten. Ik wil onderzoeken wat ervoor zorgt dat mensen tijdig hulp zoeken.”

Relatietherapeuten kunnen talloze tips geven voor een goede relatie. Welke puzzelstukjes ontbreken nog?

„We weten inderdaad al dat aandacht voor elkaar goed is voor je verhouding, en dat het ontbreken van vergeving een negatief effect heeft. De invloed van het accepteren van de onvolkomenheden van je partner is niet eerder onderzocht.

Interessant vind ik ook de balans tussen de behoefte aan verbondenheid en aan autonomie en zelfsturing binnen een hechte relatie. Die twee kunnen soms wringen. Ik wil weten hoe partners daarin een balans kunnen vinden en of dat helpt om een gelukkigere relatie te hebben.”