Esmee Snellen (17) en klasgenoot Julia van Veenschoten stelden een Russische ambassadeur per mail kritische vragen over het functioneren van de democratie in het land waar Vladimir Poetin de scepter zwaait. Een dag later werd het Instagramaccount van Julia gehackt. Door een Russisch mailadres. Esmee: „Toen werd het wel een beetje eng.”

Waarom moesten de Ichthusleerlingen een ambassadeur uit Rusland spreken? „Omdat we ons profielwerkstuk over de Russische cultuur deden”, verklaart Esmee.

Het werkstuk was onderdeel van de module ”interculturele communicatie” waar ze aan deelnamen. Twee jaar geleden werd deze ”pre-hbo-module” in het leven geroepen. Waarom? „Er zijn tegenwoordig steeds meer studenten die in het eerste jaar afhaken, omdat ze een studie te zwaar vinden. Dat heeft volgens mij ook met voorbereiding en verwachtingen te maken”, stelt Marleen Walvaart, docent Frans op het Ichthus College. „Onze school vindt het belangrijk dat de stap naar het hbo voor leerlingen niet te groot is. Daarom startten we vorig jaar de samenwerking met de Christelijke Hogeschool Ede. Dit jaar schoven ook leerlingen van het Driestar College uit Gouda aan.”

Colleges

De deelnemende jongeren gingen van half november tot eind januari elke donderdag naar de Edese hogeschool. Daar volgden ze een reeks colleges en gingen aan de slag met een onderzoek dat zou resulteren in een profielwerkstuk; een opdracht die elke havo- en vwo-leerling in de bovenbouw moet maken. „Deze leerlingen deden dat dus op hbo-niveau, onder begeleiding van een CHE-docent”, licht Walvaart toe.

De lerares is projectleider van ”Abridged Culture”, een keuzetraject op het Ichthus voor havoscholieren die in de bovenbouw een extra uitdaging wensen; verder willen kijken dan het reguliere lesprogramma. Voor deze ”culture-klas” is de pre-hbo-module bedoeld.

Esmee Snellen is dus een van de leerlingen uit de culture-klas. „Het was heel intensief om iedere week naar de CHE te gaan. In het begin wist ik niet zo goed hoe ik met het onderzoek moest beginnen. Op het hbo moet je meer zelf het initiatief nemen; daar ben ik wel achter gekomen.”

Na een paar weken had de Lunterse leerling het onderzoek op de rit. „Samen met Julia, mijn vriendin, zouden we Rusland onder de loep gaan nemen. Je hoort in de media zo veel over dat land. Vaak niet positief, maar is dat wel terecht? Is het niet gewoon een verschil in cultuur? Dat gingen wij uitzoeken.”

Centrale vraag

Hoe kijkt een Rus naar Nederland op het gebied van politiek, onderwijs en opvoeding? Dat was de centrale vraag in het onderzoek van Esmee en projectgenoot Julia. Kosten noch moeiten werden gespaard om een antwoord te vinden. De leerlingen bestudeerden literatuur over het land en namen een aantal diepte-interviews af.

Ze spraken eerst een Russische juf, daarna interviewden ze een vrouw die in het Aziatische land opgroeide maar op haar 25e naar Nederland verhuisde. En ze legden dus ook contact met iemand van de Russische ambassade in Den Haag. „Die tip gaf een CHE-docent”, vertelt Esmee. „We kregen reactie op ons verzoek, maar het interview kon alleen schriftelijk plaatsvinden. Beter iets dan niets, dus daar stemden we mee in. De antwoorden waren echter niet naar onze tevredenheid. De man vond bijvoorbeeld dat de democratie in Rusland heel goed functioneerde, maar wist dat niet te bewijzen. Dus mailden we nog wat kritische vragen achterna. Een dag later kreeg Julia van Instagram een melding dat haar account was gehackt door een Russisch mailadres. Heel vreemd.”

India

Ook Ichthusleerling Elza Veenhof (16) uit Ede volgde de pre-hbo-module op de CHE. Ze onderzocht samen met klasgenoot Carlijn van Heusden de Indiase cultuur. „De kopers van onze vorige woning kwamen uit India, mijn vader schreef een boek over het land, en onze kerk heeft een zendingscommissie die zich op India richt. De keuze voor dat land lag dus voor de hand.”

Dansende vrouwen met een stip op hun hoofd. Dat was het beeld dat Elza bij India had. „Doordat we ons nu op een diepgravende hbo-manier in het land hebben verdiept, is dat beeld wel sterk bijgesteld. Vrouwen hebben er bijvoorbeeld minder rechten dan ik dacht. Maar ze vinden zelf dat het bij de cultuur hoort. Het kastensysteem is ook nog steeds heel sterk, maar dat accepteert men ook. Het zit zó sterk in het hindoeïsme verankerd. Ik ben er wel achter gekomen dat die godsdienst niet zo onschuldig is als veel mensen denken.”

Voor haar onderzoek skypte Elza met een Indiase predikant, interviewde ze een echtpaar dat al veertig jaar vanuit Nederland voor kinderen in Indiase sloppenwijken werkt, en ging ze langs bij de bewoners van haar voormalige huis. „Dat zou ik voor een regulier profielwerkstuk waarschijnlijk niet gedaan hebben. De kennismaking met het hbo was dus heel waardevol. Maar ook moeilijk. Wat ik vooral heb geleerd? Op tijd beginnen.”