Vader Mutanga vertrekt in 2002 als politieke vluchteling naar Nederland. „In Congo was hij rechter en openlijk lid van de oppositie. Daardoor was hij zijn leven niet meer zeker.” Twee jaar later komt ook de rest van het gezin naar Europa. De 11-jarige Joël heeft bij zijn komst naar Nederland hoge verwachtingen. „In mijn gedachten was Nederland een land rijk aan melk, kaas en prachtige kleding.”

Hij denkt ook dat het gezin het beter zal krijgen. „Dat viel vies tegen. In Congo waren we erg verwend. Wij hadden mensen in dienst voor de beveiliging, de tuin en het huishouden. Nu moest ik opeens mijn moeder helpen met klusjes in huis. Aan het weer moest ik ook wennen.”

Daarnaast heeft hij gehoord dat Nederland onder de zeespiegel ligt. „Als jongetje begreep ik niet wat daarmee bedoeld werd. Ik dacht toen dat er een muur was die de samenleving scheidde met het water. Wat bleek? Het was geen muur, maar een dijk.”

Ervaringen

De eerste ontmoetingen met Nederlanders zijn positief. Op Schiphol haalt een stel uit de kerk van zijn vader hen op. En in het azc in Culemborg zijn meer Congolezen; dat is fijn. Als de familie Mutanga in Dodewaard gaat wonen, krijgt Joël ook negatieve ervaringen. „We waren er de eerst zwarte mensen. Ik herinner me nog goed dat iemand in het begin aan ons vroeg: „Waar komen jullie vandaan? Hoe zijn jullie hier gekomen?” En ook: „Wanneer gaan jullie weer weg?” Ik vroeg me af of ik wel welkom was.”

Na een paar jaar voelt Joël zich thuis in Dodewaard. Hij bouwt een Nederlandse kennissenkring op. „Op hen konden we terugvallen.” Tegenwoordig woont hij in Tiel en werkt hij als assistent-accountant. Daarnaast volgt hij nog een opleiding accountancy. „Ik voel me geen vreemdeling meer in Nederland. In september ben ik nog in Congo geweest. De pijnlijke conclusie die ik toen trok, was dat ik toch echt geen Congolees meer ben. Wel van afkomst, maar ik heb echt een Nederlandse manier van leven aangeleerd. Zo erger ik me wild aan te laat komen. In Congo viel het me ook overigens op dat veel dingen in Nederland wel heel goed zijn. Zoals de infrastructuur en het onderwijs.”

Zoektocht

Joël is christelijk opgevoed. Hij ging van jongs af aan naar de kerk. „Dit was voor mij vanzelfsprekend. Meer dan 80 procent van de Congolese bevolking is christelijk.” Nu is hij lid van de christelijke gereformeerde kerk te Culemborg. „Mijn geloof is de afgelopen jaren sterker geworden, maar ik denk niet dat dit komt door mijn vlucht naar Nederland. Ik ging op zoek naar antwoorden op vragen die opkwamen omdat ik op school ik in aanraking kwam met atheïsten en moslims. Zoals: wat geloof ik nu eigenlijk? Of: wat houdt geloven bij mij in? Ik denk wel dat ik de zoektocht ook had gehad als we niet waren gevlucht.”

Tijdens het Jeugdappel +16 van het LCJ over ”Vreemdeling of vrijbuiter” zal Joël worden geïnterviewd. Wat hij heeft met het thema? „Ik zie de aarde als een bedrijf dat failliet is verklaard. Het is aan ons om als vreemdelingen hier op aarde te leven en een doorstart te maken. Als vrijbuiterword je op deze aarde uiteindelijk niet gelukkig. Je wilt steeds meer. Daardoor ben je niet tevreden met wat je krijgt. Dat is een heel ongelukkig leven.”

Beter is het om als vreemdeling op deze aarde te leven. Door genade word je zo’n vreemdeling, zegt Joël. „Dat brengt wel beproevingen met zich mee. Vaak lijkt het alsof het ongelovigen voor de wind gaat, alsof het leven makkelijker voor ze is. Dat christenen te maken krijgen met moeilijkheden is niet het hele verhaal. Door de Bijbel te lezen weet ik dat dit allemaal voor een tijd is.”

Joël ziet uit naar het Jeugdappel van zaterdag. Volgens hem is zo’n samenkomst nuttig omdat het jongeren aan het denken zet. „Het verbreedt hun horizon. Mijn hoop is verder dat het geloof van jongeren wordt verdiept. Dat ze door de sprekers en de workshops worden aangezet om na te denken over waar zij staan en hoe ze willen leven als christen.”

Vreemdeling of vrijbuiter?

”Vreemdeling of vrijbuiter” is het thema van het Jeugdappel +16 van Landelijk Contact Jeugdwerk (LCJ). Het middagprogramma begint om 15:15 uur. Sprekers zijn ds. C.P. de Boer over ”Jouw reisdoel” in de middag en Jurjen ten Brinke over ”Jouw reisplan” in de avond. Tussendoor zijn er twee workshoprondes. Locatie: het gebouw van de Levend Evangelie Gemeente in Aalsmeerderbrug.

Puntuit is er zaterdag ook bij. Lees de reportage maandag op de Puntuitpagina en bekijk het videoverslag op puntuit.nl.