Mentale training politie discutabel

beeld EPA EPA

De weerbaarheidstraining van de politie roept vragen op, stelt drs. R. van der Ven.

Een persbericht van de rijksoverheid, van 28 februari 2012: „Minister Opstelten trekt 45 miljoen euro uit om de weerbaarheid van politieagenten te verhogen. Agenten die zich in de frontlinie bevinden krijgen mentale weerbaarheidstraining. In totaal gaan 40.000 politieagenten in drie jaar tijd getraind worden.” Reden: een op de vijf agenten heeft symptomen van posttraumatische stress, zoals angst, slapeloosheid en verlies van de eigen persoonlijkheid. Daardoor zijn ze minder alert en ontstaat een verhoogd risico in gevaarlijke situaties.

Begin dit jaar komen er echter andere berichten naar buiten. Zo zou het gros van de politieagenten behoorlijk weerbaar zijn en komen posttraumatische stress­klachten „nauwelijks” voor. Van een „zeer ernstig probleem” in 2012 is de weerbaarheid nu kennelijk „nauwelijks nog een probleem.” Wie dit oppervlakkig beziet, zou kunnen denken dat de weerbaarheidstraining van Opstelten blijkbaar heeft gewerkt. Inmiddels hadden immers duizenden medewerkers de peperdure training gevolgd. Maar uit onderzoek in opdracht van het ministerie blijkt dat er „nauwelijks aanwijzingen” zijn gevonden dat het de cursus was die de mentale kracht van agenten heeft verbeterd. Meer dan de helft van de deelnemers zei dat ze door de training niet weerbaarder zijn geworden. Minister Opstelten heeft de Tweede Kamer dan ook geschreven dat er „gelet op de resultaten van dit onderzoek kritisch naar de opzet van de training” wordt gekeken.

Hindoeïstisch

Waar het mij hier om gaat, is de inhoud van de mentale training zelf. Die roept vragen op. De training omvat onder meer het ontwikkelen van vaardigheden als visualisatie, aandachtscontrole, energiemanagement en gedachte­controle. Sommige onderdelen zijn zonder meer positief te waarderen, zoals de aandacht voor goede voeding, het helder stellen van doelen, een veilige fysieke training en de ademhaling. Maar rond andere onderdelen zijn ernstige bezwaren te noemen.

Allereerst de hartcoherentietraining, waarbij eerst een meditatieoefening wordt gedaan om te ontspannen en in lichte trance te raken. Vervolgens moeten de agenten door middel van „ademen naar hun hart” en het „visualiseren van positieve gevoelens” honderd procent groene staafdiagrammen zien te produceren op een beeldscherm. Deze training lijkt verdacht veel op de occulte hindoeïstische meditatietechniek pranayama, het spiritueel ademen. Daarbij speelt het hartchakra, het middelpunt van de borst, een grote rol. Dit chakra zou de plek zijn waar alles samenkomt, de ontmoetingsplek van hemel en aarde.

Dan visualisatie, waarbij in een ontspannen staat, door een eenvoudige meditatieoefening te bereiken, het gewenste einddoel met inzet van alle zintuigen gevisualiseerd wordt. Visualisatie behoort echter niet tot het terrein van onschuldige verbeeldingstechnieken, maar tot de basistechnieken van sjamanen, spiritisten, heksen en magiërs. Een regelrechte occulte techniek die verbinding legt met het rijk der duisternis.

Ook het doen van de haka zou agenten alerter moeten maken in stressvolle situaties. De traditionele dans is nog te zien bij rugbywedstrijden in Nieuw-Zeeland, maar maakte vanouds deel uit van de voorouderverering van de Maori’s. Hij gaat gepaard met er woest uitzien, op de dijen en armen slaan, kreten uitstoten, ogen woest laten rollen en de tong ver uitsteken.

Nuchterheid

Ook de spirituele achtergrond van sommige cursusleiders is veelzeggend. Er is een psycholoog die gespecialiseerd is in hartcoherentie en mindfulness, een voormalig verpleegkundige met aurareadings en healings (lees: waarzeggerij en toverij) en newagecursussen in haar pakket. Een belangrijke trainer is verder Daniel Zavrel, gespecialiseerd in yoga, transcendente meditatie en mindfulness. Zijn missie: het trainen van deelnemers tot spirituele leiders. Bij nader onderzoek blijkt hij volop te putten uit de grote monistische holistische newagebron: alles is voor hem één goddelijke energie.

In de jaren 90 organiseerden de politieregio’s in Amsterdam en Haarlem cursussen ”positief denken” die gratis werden aangeboden door de Brahma Kumaris Spirituele Akademie. Religieuze termen werden vervangen door meer neutrale, psychologische termen – wat aan de deelnemers overigens niet werd verteld. Achter deze termen schuilt een hindoeleer van reïncarnatie en geloof in ‘de god in jou’, die zeker in staat is je denken te veranderen.

Vorig jaar februari zond KRO Brandpunt de reportage ”Knuffelen met de korpschef” uit. Aan de orde kwamen aparte leiderschapsopleidingen voor de complete top van de Nederlandse politie. Een zoektocht naar „de zachte innerlijke waarde van authentiek en persoonlijk leiderschap.” Een zoektocht met behulp van meditaties, paardencoaching, koeienknuffelen, trommelsessies, vlotten bouwen, je eigen grafrede schrijven, al je gevoelens laten gaan en gedichten schrijven. Kosten: 30.000 euro per persoon.

Uit dit alles mag duidelijk zijn dat de politie met deze cursussen mentale weerbaarheid op het spirituele pad is gegaan. Occulte elementen zijn soms verraderlijk ingevlochten in ‘mentale’ handreikingen. Helaas zijn er veel christenen die het Bijbelse gebod om alles te toetsen en (alleen) het goede te bewaren niet serieus nemen. En naast vragen over de effectiviteit en het kostenplaatje kan zich dan nog weleens een ander prijskaartje aandienen: een beschadiging van de relatie met de Heere Jezus Christus.

De cursus vraagt om alternatieven. Nuchterheid en waakzaamheid zijn een must.

De auteur is voormalig natuurarts en schreef meerdere boeken over occultisme en alternatieve geneeswijzen.