Meer astma en longkanker door luchtvervuiling

Bij één op de vijf kinderen met astma in Nederland is de ziekte gerelateerd aan luchtvervuiling door stikstofdioxide. Bij één op de vijf volwassenen met chronische bronchitis is fijnstof de oorzaak. Dat geldt ook voor 11 procent van de gevallen van longkanker.

Dat stelt het Longfonds in een dinsdag aangeboden petitie aan leden van de vaste Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat. Die overlegt donderdag over het Schone Lucht Akkoord dat staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) begin juli aan de Kamer stuurde.

Uit onderzoek blijkt volgens het Longfonds keer op keer de noodzaak van schone lucht voor onze gezondheid. Blootstelling aan fijnstof, stikstofdioxide en ozon veroorzaakt en verergert onder meer astma, COPD, longkanker en hart- en vaatziekten.

Jaarlijks overlijden minimaal 11.000 mensen vroegtijdig door fijnstof of stikstofdioxide. Bij een op de vijf kinderen met astma is het ontstaan van de ziekte gerelateerd aan stikstofdioxide. In de grote steden is dit zelfs bij een op de twee kinderen het geval, zo blijkt uit een recente studie. Stikstofdioxide veroorzaakt ontstekingen in de luchtwegen.

Gezondheid centraal

Het Longfonds pleit samen met artsen al langer voor het centraal stellen van gezondheid in het beleid rond luchtkwaliteit, aldus directeur Michael Rutgers. Hij noemt de gezondheidseffecten van de huidige luchtkwaliteit onaanvaardbaar hoog. „Wij vinden dat de rijksoverheid meer ambitie aan de dag moet leggen door sneller en eerder maatregelen te nemen. Door de grootste vervuilers als eerste aan te pakken. Maar bijvoorbeeld ook door scholen, kinderdagverblijven en verpleeghuizen niet langs de snelweg te plaatsen. Onze lucht kan en moet simpelweg schoner. De rijksoverheid zal hierin de regie moeten nemen.”

Van Veldhoven spreekt in het Schone Lucht Akkoord de ambitie uit om „50 procent gezondheidswinst te realiseren in 2030 ten opzichte van 2016.” Het Longfonds juicht dit Akkoord toe, maar vindt dat de gezondheidswinst veel eerder gerealiseerd moet worden. Uit het recente interdepartementaal beleidsonderzoek luchtkwaliteit blijkt bijvoorbeeld dat die gezondheidswinst al in 2025 is te boeken.

Auto’s en houtkachels

Als bronnen van luchtvervuiling noemt het Longfonds de industrie, het verkeer, de lucht- en scheepvaart en de intensieve veehouderij.

Niet alleen de overheid heeft een taak, stelt longarts Hans ’t Veen, mede-indiener van de petitie en werkzaam in het Franciscus Gasthuis & Vlieland in Rotterdam. „Met onze auto’s en houtkachels zijn wij allemaal luchtvervuilers. Het goede nieuws is dat we daarmee ook deel zijn van de oplossing.”

Goede voeding en vitamines

Niet alleen schone lucht, ook goede voeding en voldoende vitaminen en mineralen zijn belangrijk voor mensen met astma.

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de vitamines A, C, D, foliumzuur (vitamine B11) en het spoorelement selenium astma positief kunnen beïnvloeden. Het Longfonds vermeldde in 2014 de resultaten van een Israëlische studie waaruit bleek dat astmapatiënten met voldoende vitamine D minder kans hadden op een aanval van benauwdheid dan patiënten met een tekort aan vitamine D.

Uit een onderzoek in 2004 van de Cornell University in New York onder ruim 6000 kinderen bleek dat kinderen met de hoogste concentraties in hun bloed van vitamines met een antioxidatieve werking, zoals vitamine C en spoorelement selenium, 10 tot 20 procent minder kans hebben op het ontstaan van astma. De reductie was het grootst (50 procent) bij kinderen in gezinnen waar gerookt werd.

Gezonde voeding, beweging en de juiste reguliere behandeling zijn volgens het Longfonds belangrijk. Ze dragen bij aan het onder controle houden van astma. Een alternatieve behandeling kan volgens het Longfonds helpen de klachten te verminderen. De organisatie adviseert patiënten die dit overwegen altijd eerst te overleggen met hun arts.