Met ”Geef Gen Z gewoon haar zin” publiceert Van der Leij een fris en prikkelend boek. Dat begint al bij de titel, die me in eerste instantie de wenkbrauwen deed fronsen. Dat veranderde toen ik de ondertitel las. Hoe zingeving een nieuwe generatie kan laten bloeien, voegt hij eraan toe. Daarmee geeft hij het woord ”zin” een heel andere dimensie.

Vanuit zijn eigen ervaring in het onderwijs roept hij oudere generaties op om deze jongeren niet af te kraken, links te laten liggen of te minachten. Stop met zenden, benadrukt hij. Probeer goed te luisteren, vanuit oprechte interesse. Zo creëer je openheid en zul je merken dat ze best bereid zijn om naar je verhalen te luisteren en ervan te leren, maar wel in die volgorde.

Onder generatie Z (gen Z) vallen de jongeren die tussen 1997 en 2012 zijn geboren. Dat is best een diverse groep. Een deel is al druk aan het werk, heeft een relatie of zelfs al een gezin. Anderen zitten nog volop in de puberteit.

De gemene deler is dat deze zogeheten zoomers allemaal zijn opgegroeid in een digitale wereld, omringd door grote vragen rond klimaat en welzijn. In de media zie je weleens de term pechgeneratie opduiken. Dat alles heeft invloed op hun mentale gezondheid.

Vanuit zijn praktijkervaring als schoolpastor weet de auteur dat het niet vanzelfsprekend en ook niet eenvoudig is om deze jongeren te bereiken. In zijn boek bespreekt hij in ieder hoofdstuk een stukje theorie, noemt hij een aantal praktijkvoorbeelden en geeft hij wat handvatten.

Jongeren die in jouw bijzijn straattaal gebruiken, doen dat niet altijd uit gebrek aan respect

Een van de adviezen die hij meegeeft, is de aansporing om hun taal te accepteren. Probeer hun woordkeus te begrijpen en besef dat ze daarin een stukje van zichzelf tonen, zegt hij. Jongeren die in jouw bijzijn straattaal gebruiken, doen dat niet altijd uit gebrek aan respect. Het is vaak juist een teken dat ze zich veilig voelen.

Tegelijkertijd dringt Van der Leij erop aan om, weliswaar gedoseerd, zelf juist zingevende taal te gebruiken en nader uit te leggen. Als voorbeeld noemt hij het woord ”waardevol”, dat jongeren in verband met zichzelf of het menselijk leven niet snel zullen gebruiken. Hij ondervond meerdere keren dat dit woord een jongere sterk raakte en een ingang bood om een spade dieper te steken.

”Geef Gen Z gewoon haar zin” is een aanrader voor iedereen die jongeren beter wil begrijpen en ze tot een hand en een voet wil zijn. Lezendeweg leer je anders naar deze groep mensen kijken en groeit het verlangen om met hen in verbinding te komen en te blijven.

Dit boek vraagt van de lezer om open te staan voor nieuwe inzichten en deze te gebruiken in het contact met jongeren. De auteur leert je dus ook om anders naar jezelf te kijken. Met de vraag hoe het zo is gekomen dat een deel van de jongeren geen respect kan opbrengen voor ouderen en vindt dat alles moet kunnen, krijg je de bal als ouder en opvoeder teruggespeeld.

De leefwereld die Van der Leij schetst en ook zijn eigen staan in de wereld kunnen voor een reformatorisch christen voor wat afstand zorgen. Hij steekt zijn liefde voor hiphopmuziek niet onder stoelen of banken en geeft die een plaats in zijn betoog. Je kunt en mag daar best wat van vinden, ook van de wijze waarop hij muziek, games en films gebruikt om het gesprek met jongeren op gang te brengen.

De overkoepelende les is duidelijk. „Als we iets willen betekenen voor deze generatie, dan moeten we dat niet proberen door harder te praten, maar door zachter te reageren en beter te luisteren”, stelt hij. Een les die zo groot en waardevol is dat hij wat mij betreft in elk huis een plekje op het prikbord verdient.

Geef Gen Z gewoon haar zin

Stephen van der Leij

uitg. KokBoekencentrum

144 blz.