Onlangs raakte ik tijdens een receptie in gesprek met een man van een jaar of 75. Ik vroeg hem wat hij vroeger had gedaan en hoe zijn dagen er nu uitzagen. Mijn vraag raakte een gevoelige snaar. Zijn ogen werden vochtig en hij zei dat hij zich vaak zo waardeloos voelde.

Tot zo’n tien jaar geleden had hij bij een grote bank gewerkt als financieel adviseur voor zeer vermogende klanten. Dagelijks sprak hij succesvolle ondernemers, mensen met aanzien en met geld. Hij adviseerde hen over beleggingen, aandelen en vermogensopbouw. Hij vertelde het niet zonder trots: hij had velen geholpen hun toch al forse vermogen verder te laten groeien. Dat werk had hem voldoening gegeven. Hij deed ertoe.

Het wezenlijke gebeurt vaak in stilte door mensen die in hun omgeving zijn als goede buren

En nu? Nu woonde hij met andere ouderen in een parkje. Rond een uur of tien keek hij of bij iedereen de gordijnen wel open waren. Soms liet hij de hond uit voor een buurman die slecht ter been was. Af en toe deed hij boodschappen voor een mevrouw die het allemaal niet meer zo goed kon overzien. Eén keer per week reed hij met de buurtbus ouderen naar het zangkoor. „Maar”, zei hij, „het stelt allemaal zo weinig voor. Het is zo onbelangrijk. Ik doe eigenlijk niks meer. Dat was vroeger wel anders.”

Ik voelde met hem mee, maar kon het niet laten hem tegen te spreken. Misschien, zei ik, is het werk dat u nu doet wel veel waardevoller dan alles wat u in uw carrière daarvoor hebt gedaan. Vroeger hield u zich bezig met het nóg rijker maken van mensen die al meer dan genoeg hadden. Wat maakt het uiteindelijk uit of iemand met 10 miljoen op de bank er nog een ton bij krijgt? Of dat iemand met een vakantiehuis op de Bahama’s ook nog een appartement op de Griekse eilanden kan kopen?

Maar voor die ouderen die u met de buurtbus naar het zangkoor brengt, is dat ritje misschien wel het enige uitje en sociale contact in hun week. Voor die verwarde mevrouw kan uw hulp het verschil betekenen tussen zelfstandig blijven wonen of haar huis moeten verlaten. Wat u nu doet lijkt klein, maar is van grote betekenis. Misschien wel veel groter dan de bedragen waar u vroeger mee werkte.

Hij zweeg even. Uiteindelijk knikte hij. Misschien zat de waarde van zijn leven inderdaad niet in cijfers op bankrekeningen in verre belastingparadijzen, maar in die kleine, bijna onzichtbare dingen voor mensen dichtbij.

Het gesprek liet me niet los. Ik zie het om me heen: mensen die oppassen op hun kleinkinderen, zodat hun kinderen het volhouden. Iemand die een pan eten brengt bij een gezin waar het even niet loopt. Een luisterend oor voor iemand die vastzit in zijn gedachten. Het zijn geen grootse daden. Ze halen het journaal niet. Ze leveren geen applaus op. Onze aandacht gaat uit naar het grote en het spectaculaire. Naar verre vrienden op het wereldtoneel die de internationale orde opschudden. Naar techmiljardairs die raketten en satellieten de ruimte in schieten. Naar topsporters die voor miljoenen worden verhandeld. Wie het nieuws volgt, kan gemakkelijk denken dat dáár de wereld om draait. Dat dáár betekenis ligt.

Maar juist dat grootse en meeslepende blijkt vaak leeg en vluchtig. Het houdt ons bezig, het maakt ons onrustig, maar het verandert ons hart niet. Ondertussen gebeurt het wezenlijke vaak in stilte door mensen die in hun omgeving zijn als goede buren. In huiskamers, buurtbusjes en parkjes met open gordijnen.

We maken ons zorgen over de wereld, en terecht. Elke dag brengt nieuwe onzekerheden. Wie laat zich niet meeslepen door de vragen van de tijd? Maar dat gesprek op de receptie herinnerde me eraan waar de echte waarde ligt. Niet in wat groots lijkt, maar in wat liefdevol is. Het zijn de kleine grote daden van naastenliefde die we niet in de krant lezen. Niet groots en meeslepend, maar trouw en liefdevol. Omdat God niet kijkt naar status of succes, maar naar onze daden en ons hart. En omdat Hijzelf de bron is van alle liefde.

De auteur is hoogleraar kinderlongziekten.