Ds. Lammers bij afscheid Hervormde Mannenbond: Aandacht voor klassieke thema’s met een praktische spits
„Het is belangrijk dat we als kerk een lerende gemeenschap zijn”, zegt ds. J.H. Lammers (63), scheidend voorzitter van de Hervormde Mannenbond. „Als je klassieke onderwerpen praktisch belicht, blijkt daar belangstelling voor te zijn.”
Toen wijlen ds. H. Visser hem eind 2001 vroeg om bestuurslid te worden van de Hervormde Mannenbond, hoefde ds. Lammers daar niet lang over na te denken. Bijna een kwarteeuw later neemt de predikant uit Oud-Alblas zaterdag in Veenendaal afscheid van het bestuur, waarvan hij sinds 2017 voorzitter is.
Wat is anno 2026 de betekenis van een mannenvereniging?
„Die is niet anders dan toen de Hervormde Mannenbond in 1933 werd opgericht. Het gaat om het onderzoeken van Gods Woord en de gereformeerde belijdenisgeschriften. Uiteindelijk is het doel van gezamenlijke Bijbelstudie om de Heere Jezus te kennen, Hem te gehoorzamen en te eren. Als mannen mogen we van elkaar leren vanuit Gods Woord en met elkaar meeleven.
Het mooie van de mannenvereniging of -kring is ook dat je daar met elkaar over specifiek mannelijke aangelegenheden kunt spreken, zoals: Hoe kun je als man leven tot eer van God en wat betekent het om – gehuwd of ongehuwd – rein te leven? Daar praat je als mannen onderling net wat anders over dan wanneer er vrouwen bij zijn, al zijn die gezamenlijke ontmoetingen ook belangrijk.”
In hoeverre lopen – vaak drukbezette – mannen warm voor een mannenvereniging en activiteiten van de bond?
„Voor bijna elke vereniging geldt dat je alles op alles moet zetten om mensen erbij te houden. Als bestuur van de mannenbond hebben we er een aantal jaren geleden over nagedacht hoe we niet alleen ouderen, maar ook jongeren meer bij ons werk kunnen betrekken, onder meer door een verjonging van het bestuur.
Vroeger hadden we een toogdag, die later bondsdag heette. We hebben die wat oubollige naam veranderd en spreken nu van een toerustingsdag. De naam van ons blad ”De Hervormde Vaan” hebben we drie jaar geleden veranderd in ”MANkracht”, onder meer denkend aan Jesaja 40:31. Het blad kreeg een eigentijdsere uitstraling. Ook willen we naast onze website in de toekomst meer gebruik gaan maken van sociale media.
Nieuw is ook dat we tegenwoordig werken met een jaarthema dat in ons blad, in de Bijbelstudies en op de toerustingsdag aan de orde komt, zoals in het afgelopen seizoen over de Heilige Geest. We zien dat dergelijke veranderingen een zekere aantrekkingskracht hebben gehad. Het aantal leden stijgt weer enigszins en is nu zo’n 3100, verspreid over ongeveer 150 verenigingen.”
Welke thema’s trekken de meeste belangstelling?
„Dat zijn altijd weer de klassieke thema’s, zoals: het gebed, vreemdelingschap, de Heilige Doop en het Heilig Avondmaal, maar ook bijvoorbeeld de Dordtse Leeregels. Het zijn niet-tijdgebonden thema’s, die wel een praktische spits krijgen. Zo belichtten we in coronatijd het boek Openbaring vanwege vragen die leefden over de eindtijd. Komend seizoen richten we ons op God als Vader. Daarbij komt de vraag aan de orde of de islam een weg biedt om de Vader te leren kennen. Als je onderwerpen praktisch belicht, blijkt daar belangstelling voor te zijn.”
De Hervormde Mannenbond houdt samen met de Christelijke Gereformeerde Mannenbond regionale themadagen. Wat is de waarde van ontmoetingen over kerkgrenzen heen?
„Toen ik in het bestuur kwam, was er al een gezamenlijke regionale themadag, eindigend met een lunch. We hebben dat uitgebreid naar vijf plaatsen: ’t Harde, Ridderkerk, Veenendaal, Wilnis en Tholen. Het is mooi om samen met de christelijke gereformeerde broeders momenten van toerusting en ontmoeting te hebben. We herkennen elkaar op basis van dezelfde grondslag: Schrift en belijdenis.
We bezoeken over en weer ook de landelijke dagen van de mannenbonden van de Gereformeerde Gemeenten, de Hersteld Hervormde Kerk en de Christelijke Gereformeerde Kerken. Een hoogtepunt was voor mij een gezamenlijke bondsdag van de vier mannenbonden in 2017 in Putten, in het kader van 500 jaar Reformatie.”
U zette zich bijna 25 jaar voor dit werk in. Wat motiveerde u?
„Het is mooi om iets naast het gemeentewerk te doen. De ontmoetingen met mannen uit andere gemeenten in het land zijn leerzaam en soms ook verrassend. Zo hield ik recent een lezing op een streekvergadering in Westbroek. Daar ontmoette ik een man met een keppeltje. Hij zei dat hij een Messiasbelijdende Jood is en lid van de mannenvereniging in Huizen, en vertelde hoe je een concreet woord uit de Bijbel vanuit het Hebreeuws kunt uitleggen. Dat zijn verrassende momenten.
Uiteindelijk komen zulke ervaringen ten goede aan het gemeentewerk. Tegelijk is het goed om nu na 24 jaar afscheid te nemen van het bestuur, mede omdat ik ook mantelzorger ben van mijn vrouw. Ze heeft de ziekte van Alzheimer en woont sinds anderhalf jaar in verpleeghuis Salem in Ridderkerk.”
Hoe ziet u de toekomst van de bond?
„Het belangrijkste is dat Gods werk doorgaat. Zijn Kerk zal blijven bestaan, door Gods trouw. Onlangs las ik de gewaagde stelling dat de mannenvereniging zijn tijd ver vooruit is. Omdat we in een tijd van ervaring, materialisme en secularisatie misschien juist weer teruggaan naar zoals het was in de Vroege Kerk, die volhardde in de leer van de apostelen. Het is belangrijk dat we als kerk een lerende gemeenschap zijn. Als mannenbond mogen we daaraan bijdragen.”
