Vrijdag moet een ondertekeningsceremonie plaatsvinden in het Zwitserse Genève. Trump zei dat de inhoud van de overeenkomst – die zondag werd aangekondigd – nadien wordt vrijgegeven. Vicepresident JD Vance zei tegen Fox News dat Trump het document mogelijk al eerder zal vrijgeven.

Het is nog onduidelijk wat er precies is afgesproken. Volgens The New York Times en CNN mag het geen vredesakkoord heten, omdat over cruciale punten, zoals het nucleaire programma van Iran, nog geen overeenkomst is bereikt. Er zou zijn afgesproken om de komende zestig dagen door te onderhandelen.

Volgens Vance gaat het om een „vrij algemeen document” van anderhalve bladzijde. Tegenover NBC News zei de vicepresident maandag dat Iran inspecteurs zal toelaten die toezicht zullen houden op het Iraanse nucleaire programma. „Het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) en de VS zullen Iran helpen de hoogverrijkte voorraad uranium te vernietigen; dat is heel duidelijk afgesproken”, zei Vance.

Iran

Iran heeft die afspraken niet bevestigd. Op andere punten spreken Teheran en Washington elkaar tegen. Iran heeft laten weten zelf de regie over de Straat van Hormuz te willen voeren. Maandag kondigde het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken aan in plaats van de huidige tolkosten „servicekosten” in rekening te zullen brengen voor schepen die passeren.

Volgens woordvoerder Esmaeil Baghaei gaat het om vergoedingen voor navigatiediensten, milieubescherming en scheepsverzekeringen. Het Iraanse persbureau Fars meldde eerder maandag dat deze „servicekosten” op het laatste moment aan het conceptakkoord waren toegevoegd.

Het zou de lont in het memorandum kunnen zijn. De VS houden vol dat Iran geen betaling mag vragen voor scheepsverkeer door de zeestraat, en ook internationaalrechtelijk is het Iraanse voornemen ongehoord.

Desondanks meldde Trump maandag dat de Straat van Hormuz „alweer gedeeltelijk is geopend”. Ook de dienst TankerTrackers, die scheepsbewegingen volgt, meldt op X dat er alweer schepen door de zeestraat varen.

Straat van Hormuz

De Franse president Emmanuel Macron meldde maandag dat Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk een internationale marinemissie voorbereiden om het scheepvaartverkeer weer op gang te brengen. Volgens Macron staan schepen van deelnemende landen aan de zogeheten Hormuzcoalitie „gereed om razendsnel in actie te komen” en zou de missie al binnen twee à drie dagen na een akkoord operationeel kunnen zijn.

Het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle patrouilleert al in de wateren rond Cyprus, en ook de Nederlandse mijnenjager Zr. Ms. Willemstad en Duitse en Belgische schepen varen in de Middellandse Zee.

De coalitie wil er samen met de VS en Iran voor zorgen dat de heropening van de zeestraat „vreedzaam” verloopt en standhoudt, zei Macron maandag. Maar Trump heeft al gezegd „niet veel hulp nodig te hebben”. Eerder dreigde hij nog met repercussies als Europa niet zou helpen met de heropening van de zeestraat.